1 cú click chuột, có ngay… bằng đại học

Chuyện làm bằng cấp giả lâu nay đã được dư luận thường xuyên nhắc tới. Nhưng chưa bao giờ, dịch vụ làm bằng cấp giả lại “công khai”, ngang nhiên hoạt động trên các trang mạng như hiện nay.

Chỉ cần gõ từ khóa “làm bằng đại học” trên công cụ tìm kiếm Google, đã có hơn 14.000 kết quả xuất hiện để người dùng có thể thoải mái lựa chọn, tìm kiếm thông tin cần thiết.

Từ thông tin trên một website chuyên dịch vụ làm bằng giả, phóng viên đã gọi đến số điện thoại 0968307xxx. Người nhận cuộc gọi cho biết dịch vụ của họ ở miền Nam, nhưng khách hàng ở miền Bắc có thể gửi thông tin qua email. Sau khoảng 1 tuần, họ sẽ gửi qua email toàn bộ thông tin và hình thức của tấm bằng theo yêu cầu để khách hàng xác nhận. Khách hàng sẽ được gửi bằng chính thức sau khi hoàn thành chi phí theo thỏa thuận qua ngân hàng.

Người này cho biết, ở miền Nam, số lượng khách hàng đã quá đông nên họ không mở rộng chi nhánh ra miền Bắc. Hơn nữa, để giữ uy tín, chỉ khi khách nhận được tấm bằng theo đúng yêu cầu thì mới nhận tiền.

Những quảng cáo làm bằng cấp giả xuất hiện vô số trên mạng, từ bằng phổ thông đến đại học có giá dao động từ 2-7 triệu đồng. Bằng tiến sĩ, thạc sĩ có giá khoảng trên 10 triệu đồng. Bên cạnh đó là đủ các loại văn bằng, chứng chỉ khác như: Sổ đỏ; chứng chỉ TOEIC, TOEFL; sổ hộ khẩu; bằng lái xe…, tất cả đều có thể làm giả như thật đến…100%.

Đa số các quảng cáo này đều có cam kết chắc chắn “bằng giống thật 100%” hay “khi giao bằng, bạn mang bằng thật để so sánh, không giống không lấy tiền”.

Theo tìm hiểu của phóng viên, có những trang web làm bằng cấp giả đưa ra mức giá cao hơn rất nhiều dựa trên khẳng định về chất lượng nhân sự của họ. Trang web này nêu rõ: “Chúng tôi đã và đang công tác tại Sở Giáo dục thành phố Hồ Chí Minh, có mối quan hệ chặt chẽ với các cán bộ tại các sở, các thầy cô hiệu trưởng, hiệu phó. Nắm chắc cách thức làm việc, trao nhận bằng cấp của tất cả các trường đại học, cao đẳng, trung cấp, trung học tại địa bàn thành phố.”

Đề cao tính cảnh giác, trang web này ghi rõ không nhận tiền đặt cọc, không giao dịch qua mạng để đề phòng bị theo dõi, điều tra mà chỉ gặp mặt, giao dịch trực tiếp vì họ là những cán bộ đã làm việc lâu năm nên tiếng nói và danh dự rất quan trọng, đảm bảo an toàn cho cả người mua và người bán.

Chi phí dịch vụ cho từng loại bằng cấp được đưa ra trên website này cao hơn nhiều so với các trang quảng cáo cùng loại. Ví dụ: Bằng cao học có giá dao động từ 30-35 triệu đồng; bằng đại học từ 20-23 triệu đồng…

Chỉ cần 1 cú click chuột, 1 cuộc điện thoại và một vài email trao đổi, trung bình khoảng 1 tuần khách hàng đã có thể sở hữu 1 tấm bằng như ý muốn với hình thức giống tới 100% và hoàn toàn có thể đáp ứng mục đích sử dụng.

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận cũng đã khẳng định, nạn mua bán bằng cấp, bằng giả là hiện tượng có thật. Bộ đã chỉ đạo các cơ sở công khai danh sách học sinh, sinh viên tốt nghiệp lên website, song cũng chỉ là những người mới tốt nghiệp 3-4 năm nay.

Một thực tế tồn tại đã lâu chưa có giải pháp ngăn chặn, trong khi lại đang phát triển một cách ngang nhiên rộng rãi, cùng với đó là công nghệ làm giả ngày càng tinh vi đã và đang đặt ra thách thức không nhỏ về vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam hiện nay.

THẢO NGUYÊN
THEO LAO ĐỘNG

Nhận bằng tốt nghiệp phải đóng 750.000 đồng

07/12/2013 02:40 (GMT + 7)

TT - Nhiều sinh viên Trường CĐ Công nghệ thông tin TP.HCM phản ảnh muốn nhận bằng tốt nghiệp, sinh viên phải đóng lệ phí cho trường 750.000 đồng. Theo sinh viên, điều này hết sức vô lý bởi họ đã hoàn tất nghĩa vụ học phí và các nghĩa vụ tài chính khác với trường trước đó. Hơn nữa, đây là khoản tiền không nhỏ và nhiều sinh viên gặp khó khăn khi phải đóng thêm chi phí này để nhận bằng tốt nghiệp.

Trả lời vấn đề này, PGS-TS Bùi Tác Anh - hiệu trưởng Trường CĐ Công nghệ thông tin TP.HCM - cho biết lệ phí tốt nghiệp trường nào cũng có. Trước đây trường thu hơn 1 triệu đồng nhưng hiện nay do kinh tế khó khăn nên trường đã giảm xuống. Đây là nghĩa vụ của sinh viên. Sinh viên nào khó khăn phải làm đơn và phải có xác nhận của chính quyền địa phương.

Về vấn đề sinh viên đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định cho trường, trường thu thêm lệ phí này để làm gì, ông Anh cho biết lệ phí này được sử dụng vào nhiều việc khác nhau. Trong lễ tốt nghiệp, trường sẽ mời các doanh nghiệp đến và cung cấp thông tin về việc làm để sinh viên có thể tìm việc ngay. Ngoài ra lệ phí này dùng để in ấn bằng tốt nghiệp, chi phí tổ chức lễ tốt nghiệp. Bên cạnh đó, trường cũng mời giám đốc điều hành các doanh nghiệp đến để trao đổi, huấn luyện cho các em ra đời lập nghiệp như thế nào và các chi phí khác.

MINH GIẢNG

Bằng thật nhưng học giả

Mặc dù không có trong danh sách các bộ trưởng trả lời chất vấn trước Quốc hội, nhưng khi được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị “chia lửa” với Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo Phạm Vũ Luận đã giải trình một số chất vấn của các đại biểu Quốc hội liên quan đến vấn đề giáo dục.

Điều mà xã hội đau đáu trong thời gian qua là vấn nạn học giả bằng thật - Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Giải trình liên quan đến bằng giả và mua bán bằng cấp, Bộ trưởng Luận nói: “Đến thời điểm này chưa phát hiện có trường nào tổ chức buôn bán bằng giả”.

Không biết nên suy nghĩ Bộ trưởng Luận lỡ miệng hay quá thật thà (!?). Nhưng với tư cách là “tư lệnh” của ngành giáo dục, đã từng tham gia hoạt động quản lý và giảng dạy ở một trường đại học, thì câu nói của Bộ trưởng Luận quả là không ổn. Càng không ổn khi câu nói này được phát ngôn trong Ngày nhà giáo Việt Nam (20.11).

Bởi vì, hiện tượng buôn bán bằng giả là do các nhóm tội phạm thực hiện. Những kẻ này làm giả từ phôi bằng, con dấu, chữ ký,… để làm những bằng cấp giả cho những kẻ không tham gia học tập, không được cấp bằng, nhưng muốn sử dụng bằng giả vì mục đích hợp lý hóa bằng cấp trong các cơ quan, tổ chức của nhà nước, hay để hợp lý hồ sơ xin việc.

Vì vậy, nếu một nhà trường mà có hành vi buôn bán bằng giả là điều không thể xảy ra. Có chăng, chỉ vài cá nhân là thành viên của một trường nào đó, vì suy thoái đạo đức nhà giáo và mờ mắt vì vật chất mà tham gia vào đường dây buôn bán bằng giả.

Tuy nhiên, những trường hợp buôn bán bằng giả không nhiều, số lượng người mua bằng giả rất ít. Bởi vì, ai cũng biết câu nói “cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra” và không ai có thể giấu mãi quá khứ của mình được.

Điều mà xã hội đau đáu trong thời gian qua là vấn nạn học giả bằng thật. Nghĩa là các nhà trường cấp bằng thật cho những người có kiến thức giả. Mặc dù họ có tham gia trong suốt quá trình học tập lẫn thi cử để có được tấm bằng đó.

Vấn nạn này xuất phát từ căn bệnh thành tích phổ cập giáo dục. Những cố gắng trong công tác xóa mù chữ của Việt Nam được thế giới công nhận và đánh giá cao. Nhưng đằng sau của những thành tích đó, là có một bộ phận không nhỏ các học sinh được cấp bằng tốt nghiệp từ tiểu học đến THPT chưa đạt yêu cầu về chất lượng của quá trình đào tạo. Tỷ lệ tốt nghiệp trong gần chục năm qua luôn tiệm cận với mức 100% đã nói lên điều đó.

Nhưng có lẽ, điều bức xúc trong xã hội và là sự day dứt của những người luôn mong muốn đất nước trở nên hùng cường và bền vững là vấn nạn học giả bằng thật trong đào tạo đại học, cao đẳng. Vấn nạn này đã và đang đe dọa sự phát triển của xã hội, gia tăng các tệ nạn chạy chức, chạy quyền, tham nhũng. Đồng thời làm suy thoái nghiêm trọng nền giáo dục nước nhà.

Việc cởi trói cho hệ đào tạo phi chính quy như tại chức (nay là hệ vừa làm vừa học), liên thông, đào tạo từ xa,… đã bùng nổ lên tệ nạn học giả bằng thật. Trường trường đào tạo tại chức, người người đi học tại chức. Đến mức, có những trường đại học có các cơ sở đào tạo, đơn vị liên kết đào tạo tại chức trong 63 tỉnh thành cả nước.

Khi Bộ Giáo dục & Đào tạo thừa nhận đào tạo tại chức là “nồi cơm” của các trường đại học, cao đẳng như lời khẳng định của ông Nguyễn Thiện Nhân khi còn là Bộ trưởng bộ này trước Quốc hội thì có nghĩa là bộ đã buông xuôi với tình trạng học giả bằng thật.

Bên cạnh đó, những hình thức đạo tạo liên kết của các trường trong nước với các cơ sở “đào tạo ma” ở nước ngoài trong lĩnh vực đào tạo sau đại học để cấp những bằng thạc sỹ, tiến sỹ chỉ sau vài tháng mà chỉ cần đóng một khoản tiền lớn đã làm xã hội nhức nhối về nạn bằng cấp “dởm”. Đến mức những trường lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội còn bị những trường “lừa” liên kết bán “bằng dởm”. Bộ Giáo dục & Đào tạo đã tuýt còi vấn nạn này, nhưng chỉ là tiếng còi hụt hơi vì bất lực.

Với tư duy sính bằng cấp của người Việt, cộng thêm cơ chế bổ nhiệm lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan nhà nước thiên về quan hệ và bằng cấp mà xem nhẹ năng lực đã dẫn đến việc học giả để lấy bằng thật ngày càng phát triển. Những vấn nạn chạy chức, chạy quyền đến quốc nạn tham nhũng và sự suy thoái “giáo đức” trong nhà trường cũng xuất phát từ việc đào tạo và cấp bằng quá dễ dãi của các trường đại học, cao đẳng.

Đáng ra Bộ trưởng Luận nên cay đắng thừa nhận các trường đã và đang “buôn bán” bằng thật cho những người có kiến thức giả và Bộ đang bất lực trước tình trạng này, thì có lẽ các đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước sẽ thông cảm hơn với ông rất nhiều.

Đồng thời, nếu là một người tâm huyết với nền giáo dục nước nhà, cũng như khắc ghi câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh về một Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu, Bộ trưởng Luận cần quyết liệt chỉ đạo cải cách sâu rộng nền giáo dục nước nhà, mà bắt đầu từ việc chấn chỉnh công tác đào tạo tràn lan dẫn đến tình trạng học giả bằng thật lẫn nạn thất nghiệp lao động trình độ cao hiện nay. Chứ không nên chống chế để làm “tròn vai” bộ trưởng.

Trường Yên

* Bài viết thể hiện góc nhìn và văn phong của tác giả, là một giảng viên đại học, blogger sống và làm việc tại TP.HCM

Không đứng lớp vẫn được bằng khen… dạy giỏi toàn quốc!

Chủ Nhật, 17/11/2013 19:30

(NLĐO) – Hai ngày qua, các giáo viên tỉnh Bình Phước râm ran chuyện ông Nguyễn Ngọc Tỉnh, Phó trưởng phòng Kế hoạch – Tài chính Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tỉnh này không đứng lớp, không nằm trong danh sách đội tuyển thi giáo viên dạy giỏi nhưng vẫn được tặng bằng khen… giáo viên dạy giỏi!

Lễ kỷ niệm 31 năm ngày Nhà giáo Việt Nam (20-11-1982 đến 20-11-2013) và tuyên dương “Nhà giáo tiêu biểu” ngành giáo dục tỉnh Bình Phước lần thứ I (giai đoạn 2008-2013) được tổ chức vào sáng 15-11, tại hội trường UBND tỉnh Bình Phước. Sau phần ôn lại truyền thống của nghề giáo, 98 cá nhân đại điện cho các cấp học và các đơn vị, trường học trên tỉnh Bình Phước được vinh danh tại buổi lễ này. 
                                                                                                                                                                

Danh sách 6 giáo viên thuộc 6 trường THPT và trường PT cấp 2-3 của tỉnh Bình Phước

được cử đi dự Hội thi giáo viên dạy giỏi môn GDQP-AN cấp THPT toàn quốc năm 2013.
                                                                                                                                                                       

Trong hàng trăm cá nhân và tập thể được trao tặng các danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”, “Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh”, bằng khen đạt danh hiệu “Giáo viên dạy giỏi”…, đáng chú ý là trường hợp ông Nguyễn Ngọc Tỉnh, Phó trưởng phòng Kế hoạch – Tài chính Sở GD - ĐT tỉnh Bình Phước. Nhiều giáo viên và cán bộ đang công tác tại Sở GD - ĐT tỉnh Bình Phước cho biết ông Tỉnh trước đây học kế toán rồi xin vào làm việc tại một trường cấp 3, sau đó được điều chuyển về Sở GD-ĐT làm cán bộ quản lý. 
                                                                                                                                                         

Ông Tỉnh được tặng bằng khen vì thành tích “Giáo viên dạy giỏi môn GDQP-AN cấp THPT toàn quốc lần I – năm 2013”

nhưng nhiều giáo viên lẫn cán bộ ngành giáo dục khẳng định ông Tỉnh không ngày nào đứng lớp dạy môn này!
                 

Ông Tỉnh không đứng lớp dạy môn giáo dục QP-AN và cũng không nằm trong danh sách đội tuyển (gồm 6 giáo viên dạy giỏi môn GDQP - AN cấp THPT của tỉnh năm 2013, thuộc 6 trường THPT và trường PT cấp 2-3 trên địa bàn tỉnh - PV) tham dự Hội thi giáo viên dạy giỏi giáo dục quốc phòng – an ninh cấp THPT toàn quốc năm 2013, tại thị xã Sơn Tây, TP Hà Nội vào tháng 7-2013. Thế nhưng, không hiểu vì sao, ông Tỉnh vẫn được Sở GD - ĐT ký tờ trình để Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước ban hành quyết định tặng bằng khen với thành tích đạt danh hiệu Giáo viên dạy giỏi môn Giáo dục quốc phòng – an ninh cấp Trung học phổ thông toàn quốc lần I - năm 2013.
                                                                                                               

Ông Tỉnh (thứ 3 từ trái sang) nhận bằng khen tại lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam được tổ chức sáng 15-11 tại UBND tỉnh Bình Phước.

Ông Nguyễn Văn Thành, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bình Phước cho biết: “Theo lý giải của Giám đốc Sở GD-ĐT, ông Tỉnh là trưởng đoàn đưa 6 giáo viên đi thi chứ không trực tiếp thi. Việc UBND tỉnh có ghi tặng bằng khen cho ông Tỉnh về thành tích đạt danh hiệu “giáo viên dạy giỏi toàn quốc” hay không sẽ yêu cầu kiểm tra lại trường hợp này. Có thể, ông Tỉnh được tặng bằng khen thành tích khác nhưng trong quyết định của UBND tỉnh lại gộp chung với danh sách 6 giáo viên dạy giỏi”.

Tin – ảnh: T. Tiến

CÓ THỰC CÁN BỘ DỐT VÀ LƯỜI ?!

VNN- 06/11/2013  --  Câu hỏi đúng ra phải là "Có thật người lớn dốt và lười?”. Theo đuổi công việc học tập giúp mỗi người có thể thu lại được lợi ích lớn nhất, bất kể tuổi tác. Song đang phổ biến tình trạng không phải chỉ trẻ em lười học, ngại học, mà nhiều người lớn không có thói quen học tập khi đã đi làm, bất chấp biết sự học là chuyện cả đời.

Vì thế mới có lắm vị cán bộ còn trẻ đã lạc hậu, cũ kỹ chuyên môn, ngộ nhận bản thân, đặc biệt kém ứng xử trong mọi tình huống, với mọi đối tượng, nghĩa là "dốt lại tỏ ra nguy hiểm”. Khi thiếu vắng kỹ năng, nhu cầu tự học, ngay cả khi có cơ hội được tập huấn nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng sống, học viên cũng "chuồn chuồn đạp nước”, học cho có, cho xong! Thiếu hiểu biết ắt không hiểu chính mình, nhìn đời xử thế cũng gà hóa cuốc. Nếu có quyền lực, có trọng trách trong tay thì than ôi, loại này ắt gieo đủ tai họa.

Tuần rồi lãnh đạo Cục Cảnh sát giao thông yêu cầu cảnh sát giao thông phải thường xuyên tập huấn, nâng cao nghiệp vụ trong cách ứng xử với người dân. "Nhiều trường hợp trên đường người dân hỏi về luật sâu quá, cảnh sát giao thông không nắm được thì tỏ ra bực bội rồi phát biểu tùy tiện dẫn đến xung đột, cãi cọ”, vị này nói. Đây là điển hình của bệnh "bí khí sinh tà chứng”, diễn nôm là dốt quá hóa khùng.

Nhưng tệ nạn cán bộ "thất học” kiểu đó đâu phải chỉ phổ biến ở những người thi hành công vụ ở lĩnh vực này. Lương tâm nghề nghiệp, đạo đức công vụ xuống cấp chung quy cũng từ bệnh dốt mà không biết mình dốt. "Lắm quyền” mà dốt thì nguy cơ gây tai họa tăng bội phần. Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường bác sĩ ném xác nạn nhân xuống sông Hồng cũng có căn cớ từ sự dốt toàn cục hành xử, từ ông chủ tới tất cả nhân viên. Họ chỉ biết tính đi mà không quen tính lại, thì phải trả giá đắt.

Nhà khoa học Giáp Văn Dương - người sáng lập cổng giáo dục trực tuyến Giapschool đầu tiên và duy nhất, miễn phí, bằng tiếng Việt và dành cho người Việt - đã nói rất hay về triết lý giáo dục trong một tọa đàm với nhà giáo Phạm Toàn hồi tháng 9. Ông Dương quan niệm: Học, trước hết không phải để "trở thành người có ích” (cho bất kỳ một ai khác) mà "để trở thành con người tự do” và từ tự do đó thì ta "sẽ có xu hướng hành xử có trách nhiệm để bảo vệ tự do của mình và không xâm phạm vào tự do của người khác”.

Như vậy, "tự do” phải là cái đến trước hết, từ có tự do, con người kéo theo có "trách nhiệm” và từ "trách nhiệm”, con người mới "có ích cho xã hội được”. Với triết lý đó, ông Giáp Văn Dương xây dựng GiapSchool mà ở đó, người dạy tự do dạy những gì mình thấy cần; người học tự do học những gì họ thích. "Mỗi người tự do và tự chịu trách nhiệm trong việc khai sáng bản thân mình”. Đó cũng là lý do thông điệp của GiapSchool là "Tự thân khai sáng”.

Triết lý này phải chăng lý giải phần nào tình trạng Nhà nước bỏ kinh phí cho các cơ quan nâng cấp trình độ cho cán bộ, nhưng nhiều người đi nâng cao kiến thức về dốt vẫn hoàn dốt, "mèo vẫn hoàn mèo”. Họ không thấy ở những lớp học đó cái họ thực sự cần? Họ không có thói quen, đam mê học để trưởng thành hơn?

Kiểu học "giải ngân” đối phó, học chỉ để lấy bằng, lấy chứng chỉ nâng cấp lên lương, lấy thành tích bổng lộc là chính ấy, tiếc thay lại vẫn diễn ra do cây gậy "hành chính hóa” điều khiển, lãng phí bao thời gian và tiền bạc. Một người lớn lười học kể: Cơ quan cho chị du học ở nước ngoài 3 tháng. Chị thường bỏ lớp đi xếp hàng mua ipad chính hãng giá rẻ, vì "Học có giỏi cũng chỉ tổ ngứa mắt đồng nghiệp. Bị đố kỵ, khó làm việc”.

Vì sao người lớn lười học vậy? Có lẽ căn nguyên cần hỏi thêm các chuyên gia, nhất là hỏi ông Giáp Văn Dương. Thế hệ trí thức xưa của đất nước tự học siêu lắm mà. Hay việc tự học phải được thầy cô, cha mẹ rèn từ thuở còn thơ, "để con hư rồi đánh đập nó thì không ăn thua”!?

(Theo Đại Đoàn Kết)

Không công nhận “TS quốc tế học bằng... tiếng Việt”

30/10/2013 07:30 (GMT + 7)

TT - Nhiều bạn đọc bày tỏ bức xúc trước việc nhiều người học tiến sĩ quốc tế bằng tiếng Việt do một trường ĐH tại Philippines cấp bằng (Tuổi Trẻ 28-10). Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng Bộ GD-ĐT cho biết không công nhận văn bằng của chương trình này.

* Học tiến sĩ thế này phải chăng là để có cái bằng, để thăng tiến và có thể chạy sô giảng dạy ở các trường ĐH? Theo tôi, bản chất của việc làm tiến sĩ là nghiên cứu. Bằng tiến sĩ chỉ là một chứng chỉ xác nhận bạn có khả năng nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển của khoa học. Để chứng minh được khả năng nghiên cứu của mình, bạn phải có khả năng đọc, viết báo khoa học và xuất bản công trình nghiên cứu của mình trên các tạp chí trong nước và quốc tế. Nếu không có khả năng về tiếng Anh thì làm sao bạn có thể tham khảo các bài báo quốc tế? Làm sao bạn có thể biết rằng liệu công trình bạn đang theo đuổi đã được nước ngoài xuất bản rồi hay chưa? Làm sao bạn có thể đăng bài của mình ở các hội nghị quốc tế (chưa kể là hội nghị quốc tế có chất lượng)? Việc làm tiến sĩ thông qua phiên dịch là hết sức phản khoa học bởi vì người phiên dịch không nắm rõ chuyên ngành nghiên cứu và không thể truyền đạt một cách đúng đắn bản chất của một công trình khoa học.

VŨ BÌNH

* Một thực trạng đáng buồn là trong bộ máy nhà nước không hiếm người có học vị tiến sĩ, thạc sĩ được các tổ chức nước ngoài cấp bằng nhưng “mù” ngoại ngữ. Vấn nạn sính bằng cấp như hiện nay bởi từ lâu xã hội đã có thói quen đánh giá trình độ con người dựa vào văn bằng, chứng chỉ mặc dù hai khái niệm “học vị” và “trình độ” là hoàn toàn khác nhau. Nếu chúng ta còn quan niệm trình độ con người đồng nghĩa với bằng cấp thì nhu cầu lấy bằng thạc sĩ, tiến sĩ còn gia tăng thay cho việc học tập, nghiên cứu khoa học thực chất.

 THANH BÌNH

* Cơ quan tôi đang có phong trào học tiến sĩ ở Philippines. Họ vẫn đi làm bình thường. Một năm họ sang bên đó khoảng hai tuần, 3-4 năm sau nghiễm nhiên thành tiến sĩ! Tôi nghĩ các chương trình quốc tế nên chú ý đến chất lượng. Đa số người học dạng liên kết từ xa này thi rớt đầu vào ở những trường uy tín trong nước nên tìm con đường học khác dễ dàng hơn.

HUỲNH THẢO

* Hiện nay một số trường, trung tâm hay công ty đang tiếp thị học tiến sĩ không cần biết tiếng Anh, chỉ cần vài lần qua nước ngoài, mỗi lần vài ngày là có bằng tiến sĩ, không chỉ các đại học Philippines mà hiện nay một số đại học Malaysia cũng đang tiếp thị dạng học này. Đề nghị các trường đại học, cao đẳng và Bộ GD-ĐT ngăn chặn việc này, không công nhận và tuyển dụng các tiến sĩ học các chương trình như thế, nếu không khoảng vài năm nữa VN đầy tiến sĩ dạng này mà kiến thức không thực chất.

LÊ LÂM

Không công nhận văn bằng PGS.TS Trần Văn Nghĩa, phó cục trưởng Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục - Bộ GD-ĐT, cho biết có một số người mang bằng tiến sĩ của ĐH Bulacan với hình thức đào tạo như Tuổi Trẻ phản ánh đến cục để công nhận văn bằng. Cục đã kiểm tra và phát hiện đây là hình thức đào tạo từ xa, có hướng dẫn đúng như nội dung bài viết. Với hình thức đào tạo như vậy, cục đã tạm giữ lại và chưa công nhận văn bằng. Chương trình này chưa được phê duyệt nên bằng cấp sẽ không được công nhận. Theo khoản 2, điều 3 quyết định 77 của Bộ GD-ĐT, văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp cho người học theo hình thức từ xa chỉ được công nhận khi các chương trình giáo dục từ xa để cấp văn bằng đã được cơ quan kiểm định chất lượng giáo dục công nhận và được Bộ GD-ĐT VN cho phép đào tạo hoặc liên kết đào tạo tại VN. Ông Nghĩa nói thêm hiện nay Bộ GD-ĐT chưa phê duyệt bất kỳ chương trình đào tạo từ xa nào của ĐH Bulacan tại VN. MINH GIẢNG

Giảng viên đại học làm bằng giả giúp sinh viên ra trường!

ĐẤT VIỆT 05/10/2013 (Tin tức pháp luật) - Thấy sinh viên không tốt nghiệp được, một giảng viên đại học đã mở đường bằng cách làm bằng giả các trường Y, Dược, Quân Y…với giá từ 40 - 110 triệu đồng. 

Thầy giáo lừa đảo gần 1 tỷ đồng Thầy giáo để học trò lớp 4 dạy hộ, đánh bạn Thầy giáo Đài Loan sáng tác nhạc Việt

Giảng viên lừa đảo

Đối tượng trên được xác định là Hồ Quang Hải (ngụ đường Vĩnh Viễn, P.5, Q. 10), nguyên giảng viên trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng,

Năm 2010, Hải mua một bằng giả tốt nghiệp đại học của Học viện Quân y để làm hồ sơ xin vào làm giảng viên của khoa y trường đại học quốc tế Hồng Bàng. Vào làm giảng viên của trường, Hải bị nhiều sinh viên tố cáo tự ý thu tiền học phí mà không cấp biên lai, chứng từ cho sinh viên mới trúng tuyển, dẫn tới việc nhiều tân sinh viên không thể nhập học. Năm 2011, Hải bị trường đại học quốc tế Hồng Bàng đuổi việc.

Nhưng trước khi bị đuổi việc Hải đã kịp “dụ” các sinh viên không lấy được bằng, mua các loại bằng từ trung học chuyên nghiệp tới đại học với giá 40-110 triệu đồng/bằng.

Hải bị cơ quan điều tra bắt giữ

Sau khi nhận tiền, Hải thuê một số đối tượng làm bằng giả với giá khoảng 50 triệu đồng/bằng để trả cho các sinh viên.

Chưa dừng lại ở đó, Hải còn lấy tên mình và danh nghĩa của một người tên Phan Thanh Long để thành lập Công ty TNHH Thiết bị y tế tình nguyện, chuyên vận động, quyên góp tiền để lập các đoàn khám chữa bệnh tình nguyện trong và ngoài nước. Hải dùng danh nghĩa công ty này để lừa đảo thêm một số nạn nhân làm bằng giả, chiếm đoạt tiền. Tổng số tiền Hải lừa các nhân làm bằng giả lên tới cả tỷ đồng.

Ngày 5/10, Công an TP.HCM cho biết đã thực hiện lệnh bắt và khám xét khẩn cấp đối với Hồ Quang Hải về hành vi “làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”.

Đây không phải là lần đầu tiên giảng viên trở thành những "siêu lừa đảo", trước đó, cũng xảy ra nhiều những trường hợp giáo viên, hiệu trưởng lừa đảo hàng tỷ đồng.

Giáo viên, hiệu trưởng cũng biến thành những "siêu lừa đảo"

Từ tháng 8/2011 đến tháng 7/2012, qua hợp đồng mua bán thảo quả với Công ty Cổ phần Viễn thông Hà Giang và hợp đồng giao dịch bất động sản với các cá nhân trên địa bàn TP Hà Giang, Nguyễn Đức Quyền (41 tuổi), giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên, Hà Giang  đã thực hiện các hành vi gian dối, lừa đảo chiếm đoạt tài sản gần 1 tỷ đồng.

Toàn bộ số tiền lừa đảo được Quyền chi tiêu vào mục đích cá nhân và không có khả năng chi trả cho các bị hại.

Chiều tối 18/9, cơ quan Cảnh sát Điều tra - Công an tỉnh Hà Giang đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt tạm giam 4 tháng Nguyễn Đức Quyền vì tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Trước đó, Nguyễn Văn Hiền (44 tuổi), nguyên Hiệu phó Trường Tiểu học xã Long Cốc, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ không an phận thủ thường mà lao vào chơi bời, rồi nợ nần, dẫn đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhiều người, thậm chí lừa chính cả những người từng là tri kỷ với mình. 

Người bạn từng một thời gắn bó khăng khít với hiền là anh Hà Đức Vụ (trú tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ) đã phải ngậm đắng nuốt cay vì bị Hiền lừa. 

Khoảng tháng 6/2011, anh Vụ có cháu vừa học xong Trung cấp Y tế, muốn xin vào biên chế của ngành Y tế. Sau đó bố cháu đã đưa cho anh Vụ 40 triệu đồng để nhờ Hiền xin việc cho.

Quá thời gian hứa hẹn không thấy có kết quả, anh Vụ gặp xin lại tiền thì Hiền khất lần. Đến tháng 6/2012, anh Vụ tìm gặp Hiền đòi tiền thì đối tượng này gợi ý anh đưa thêm tiền để lo chạy cho con của anh Vụ vào học cử tuyển ngành Y tế. Số tiền Hiền đề nghị đưa thêm là 40 triệu đồng. Một lần nữa anh Vụ lại tin và đưa tiền cho Hiền.

Tưởng mọi chuyện diễn ra tốt đẹp, ngày 6/11/2012, Hiền gọi điện cho anh Vụ xuống nhà Hiền và yêu cầu anh Vụ bỏ 250 triệu đồng để cho con trai vào học trung cấp Công an chính quy.

Cũng như những lần trước, anh Vụ lại tiếp tục đồng ý và đưa cho Hiền 100 triệu đồng. Sau đó vài ngày, anh lại đưa thêm cho Hiền 16 triệu đồng…Thời gian sau này, anh Vụ nhiều lần liên lạc và xuống nhà đối tượng này đòi tiền nhưng Hiền khất lần không trả.

Huyền Hồ (Tổng hợp)

Cảnh cáo phó chủ tịch xã dùng bằng giả

Dân Việt - Ông Lê Ngọc Kiên- Phó Chủ tịch UBND xã Phú Thượng (Phú Vang, Thừa Thiên- Huế), sử dụng bằng giả vừa bị kỷ luật cảnh cáo về mặt Đảng.

Liên quan đến vụ ông Lê Ngọc Kiên- Phó Chủ tịch UBND xã Phú Thượng (Phú Vang, Thừa Thiên- Huế), sử dụng bằng giả mà Dân Việt đã phản ánh, ngày 3.10, ông Huỳnh Cư- Bí thư Huyện ủy Phú Vang, cho biết, cơ quan này vừa kỷ luật cảnh cáo ông Kiên về mặt Đảng và có văn bản yêu cầu UBND huyện kỷ luật ông Kiên về mặt nhà nước với hình thức cảnh cáo.

Theo ông Cư, sở dĩ ông Kiên chỉ bị kỷ luật cảnh cáo là do ông này sử dụng bằng giả sau khi đã lên chức Phó Chủ tịch xã và việc dùng bằng giả chỉ nhằm phục vụ cho việc học hành. Ông Cư cũng nói sai phạm của ông Kiên “chưa đến mức phải cách chức” vì ông này “không sử dụng bằng giả để được lên chức”.

Làm giả con dấu, chế bằng cấp như thật !...

SỐNG MỚI - Chiều 23/9, sau khi đặt làm con dấu giả của các cơ quan, trường học, một nhóm người đã tổ chức sản xuất các loại bằng cấp và rao bán với giá 6-8 triệu đồng. Đây được coi là đường dây làm giả bằng cấp có quy mô lớn nhất từ năm 2011 tới nay trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Hàng loạt bằng y dược giả mạo

Đà Nẵng: Chê bằng tại chức, đường dây bằng giả càng lớn

Thu giữ số bằng, giấy tờ giả - Ảnh: Thanh niên

Theo điều tra, từ tháng 8/2011, Trần Ngọc Sỹ (SN 1980, trú xã Tam Thái, huyện Phú Ninh, Quảng Nam), Nguyễn Thành Lê (SN 1979, trú phường Hoà Thuận, TP.Tam Kỳ, cán bộ Trung tâm Trợ giúp pháp lý Quảng Nam), Nguyễn Bá Thấn (SN 1989, trú quận Thanh Khê, TP.Đà Nẵng), Trần Huyền Ân (SN 1956, trú xã Bình Sam, huyện Thăng Bình: Bí thư chi bộ thôn Tiên Đũa) và Huỳnh Đức Trí (SN 1979, trú thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình, Quảng Nam) tổ chức làm giả con dấu, tài liệu, bằng đại học, cao đẳng… để bán cho các cá nhân có nhu cầu.

Trong vòng một năm qua, đường dây này đã cung cấp hàng trăm văn bằng, dấu và tài liệu giả cho những người có nhu cầu. Tùy theo loại bằng cấp mà số tiền cũng khác nhau (bằng đại học, cao đẳng giá 8,5 triệu đồng; bằng trung cấp giá 6,5 triệu đồng…). Đặc biệt, đường dây này còn làm giả cả tài liệu, con dấu của Bộ Công an và UBND tỉnh Quảng Nam.

Cơ quan An ninh điều tra đã bắt khẩn cấp 3 đối tượng: Trần Ngọc Sỹ, Nguyễn Thành Lê và  Nguyễn Bá Thấn vì có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Đồng thời thực hiện khám xét đối với Trần Huyền Ân và Huỳnh Đức Trí.

Công an tỉnh Quảng Nam cũng đã công bố các số điện thoại 0510.3852589 - 0985007775 để những người liên quan cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra.

Theo Thanh niên và Lao động

Vài chục triệu đồng mua chứng chỉ tiếng Anh ?

Không cần kiến thức, chỉ cần bỏ ra khoảng 50 triệu đồng là có thể dễ dàng nhận được các chứng chỉ Anh ngữ quốc tế thông qua dịch vụ ôn, thi và đảm bảo đậu trọn gói.

TOEIC từ 550 đến 600 điểm, giá 55 triệu đồng

Hiện trên internet, có rất nhiều trang mạng rao bán các chứng chỉ Anh ngữ quốc tế rất công khai. Học phí có nhiều mức khác nhau tùy theo từng loại văn bằng, cũng như mức độ uy tín của đơn vị liên kết cấp bằng. Theo thông tin rao bán ở các trang này, chứng chỉ A Anh văn do Trường ĐH Ngoại ngữ và tin học TP.HCM, Trường ĐH Tài nguyên và môi trường TP.HCM cấp có giá 1,4 triệu đồng; Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cấp 1,2 triệu đồng; Trường CĐ Kinh tế kỹ thuật Vinatex TP.HCM 1,1 triệu đồng; Trường CĐ Nghề công nghệ thông tin iSpace 1 triệu đồng.

Tương tự, mức học phí này với chứng chỉ B Anh văn có giá từ 1,25 triệu đến 1,6 triệu đồng và chứng chỉ C Anh văn có giá từ 2 đến 2,6 triệu đồng; chứng chỉ tin học A và B có giá từ 800.000 đến 2 triệu đồng.

Trụ sở hoạt động của Viện Ngôn ngữ quốc tế iLi trên đường Võ Văn Tần, Q.3, TP.HCM  - Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Đặc biệt hơn, thông tin quảng cáo tại địa chỉ http://hoctienganhbaodau.wordpress.com/ còn quảng bá có liên kết với các trường ĐH trong và ngoài nước cấp chứng chỉ Anh ngữ quốc tế các loại với giá rất cao. Cụ thể, các chứng chỉ chuẩn châu Âu B1 có giá 2.000 USD, chứng chỉ B2 giá 2.500 USD, TOEIC từ 450 đến 500 điểm giá 37 triệu đồng, TOEIC từ 500 đến 550 điểm 45 triệu đồng và chứng chỉ TOEIC từ 550 đến 600 điểm 55 triệu đồng. Mức giá trên bao gồm lệ phí ôn thi, lệ phí thi và cả lệ phí đảm bảo đậu 100%.

Dịch vụ bán bằng?

Từ thông tin trên mạng, chúng tôi đóng vai một người đang cần mua chứng chỉ Anh ngữ quốc tế. Đến Viện Ngôn ngữ quốc tế iLi tại 408 Võ Văn Tần, P.5, Q.3, TP.HCM - là một căn nhà ống cao tầng ghi bên ngoài là Trung tâm ngoại ngữ iLi, bước vào bàn ghi danh chúng tôi ngỏ ý muốn đăng ký dịch vụ thi chứng chỉ đảm bảo đậu thì được hướng dẫn lên phòng riêng trên tầng 3. Đi bộ qua các tầng của căn nhà chỉ thấy vài ba phòng học tối om đóng chặt cửa vì không có người học.

Đặt các mẫu chứng chỉ Anh ngữ trước mặt chúng tôi, một nam nhân viên giới thiệu như đinh đóng cột: “Có 2 cách thức để thi lấy bằng, một là tham gia vào lớp thi cấp tốc 4 tuần để ôn lại kiến thức căn bản và có kỹ thuật giải đề. Hoặc có thể đăng ký đi thi luôn, Viện sẽ cung cấp đề cương ôn thi tương tự từ 90 đến 95% đề thi để học viên tự ôn ở nhà dưới sự hướng dẫn của Viện. Dù cách nào, Viện cũng đảm bảo học viên có thể thi đậu, nếu không đậu sẽ cho thi lần hai không phải đóng thêm tiền hoặc được hoàn trả 100% học phí”. Với chứng chỉ B tin học, nhân viên này báo giá 1 triệu đồng do Trường CĐ Nghề công nghệ thông tin iSpace cấp.

Thấy chúng tôi chưa mấy tin tưởng, nhân viên này trấn an: “Chúng tôi sẽ có cách để đảm bảo học viên có thể lấy được chứng chỉ sau kỳ thi. Nhiệm vụ của học viên là cứ vào phòng thi, làm hết bài thi không cần biết đúng sai để từ đó Viện có cơ sở hỗ trợ bài thi. Viện sẽ hỗ trợ từ khâu ôn thi, khâu làm bài và ngay cả bài thi sau khi làm xong”. Khi hỏi hỗ trợ bằng cách nào, nhân viên này nói: “Bằng cách nào thì đó là bí mật. Riêng với kỳ thi Anh ngữ lấy chứng chỉ quốc gia liên kết với các trường ĐH cấp bằng, học viên sẽ được thi một kỳ thi riêng do Viện tổ chức. Khi đó, Viện sẽ tự tổ chức ôn thi, ra đề thi và phía trường ĐH chỉ cử người qua giám sát thôi”.

Với chứng chỉ Anh ngữ chuẩn châu Âu, nhân viên này cho biết Viện chỉ liên kết với Trường ĐH Cambridge hoặc Trường  ĐH Hà Nội (ĐH Quốc gia Hà Nội) để tổ chức thi và cấp bằng. Học viên cũng có thể chọn một trong 2 cách trên, tuy nhiên Viện không được tổ chức thi mà phải gửi học viên qua thi chung hội đồng thi của 2 trường trên. “Dưới sự hỗ trợ của Viện, học viên phải tự nộp hồ sơ, tự đi thi, tự làm bài thi và tự đi nhận chứng chỉ giống như các học viên dự thi bình thường. Tuy nhiên, Viện sẽ có cách để đảm bảo học viên thi xong có chứng chỉ”, nhân viên này khẳng định.

Chúng tôi băn khoăn về kỹ thuật làm bài thi tin học trình độ B khi chưa có kiến thức gì về Acess, nhân viên này lý giải: “Viện sẽ hỗ trợ làm sẵn trước một phần bài thi, học viên chỉ cần làm thêm một số thao tác theo hướng dẫn của Viện”. Nhân viên này nhấn mạnh: “Bài thi có chỉnh sửa thêm cũng đâu ai biết!”.

Các nhân viên cũng cho biết Viện Ngôn ngữ quốc tế iLi là một trong số 3 viện cùng hệ thống đang hoạt động theo mô hình này, gồm Viện Đào tạo và hợp tác giáo dục quốc tế GIIC và Viện Kinh tế kỹ thuật của Trường ĐH Nguyễn Tất Thành.

Mạo danh? Trao đổi với các trường được nhắc đến trong lời giới thiệu của Viện này, chúng tôi đều nhận được sự khẳng định không liên quan. Đại diện Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cho biết, hiện nhà trường không có viện nào tên là Viện Kinh tế kỹ thuật và cũng không ký kết văn bản nào về việc liên kết với Viện Ngôn ngữ quốc tế iLi. Tương tự, thạc sĩ Phan Thị Hải Vân, Trưởng phòng Đào tạo Trường CĐ Kinh tế kỹ thuật Vinatex TP.HCM, cũng khẳng định: “Trường không có liên kết nào về việc đào tạo và thi ngoại ngữ với Viện Ngôn ngữ quốc tế iLi”.

Hà Ánh

Cơn lốc cắm thẻ, cầm bằng

Cơn lốc cắm thẻ, cầm bằng

> 'Cắm' thẻ công an, xù nợ hàng trăm triệu đồng
> Công an giả lừa lấy ba ô tô thật

TP - Soi nhiều cửa hiệu cầm đồ ở Hà Nội, chúng tôi tận thấy một cơn lốc cắm bằng đại học, thẻ sinh viên và nhiều loại giấy tờ bằng cấp khác. Thời buổi kinh tế khó khăn, người ta phải đành lòng mang đi cắm những món đồ không ai ngờ tới. Đằng sau những món đồ đó là cả những thân phận và cảnh ngộ...

Một tiệm cầm đồ nhận bằng đại học, thẻ sinh viên ở gần ĐH Tài chính - Kế toán Hà Nội.

Khi thẻ sinh viên có giá hơn bằng đại học

Thời gian gần đây, ngoài khách hàng “truyền thống”, các hiệu cầm đồ có những “khách lạ”: công chức, cử nhân mới ra trường, cán bộ về hưu...

Anh tưởng tấm bằng của anh bằng vàng hay sao mà đòi rút thêm tiền. Nếu đúng hẹn anh không đến rút bằng trả cả gốc cả lãi tôi ném bằng đại học vào sọt rác ngay, tôi không dọa đâu, đã vứt nhiều bằng cử nhân vào sọt rác rồi nhé  Một thanh niên ở hiệu cầm đồ nói

Nắng như đổ lửa, nhưng hiệu cầm đồ gần Đại học Mỏ - Địa chất và Học viện Tài chính ở đường Cổ Nhuế vẫn kẻ ra người vào. Tôi bước lại cửa hiệu trưng tấm bảng: “Cầm đồ: thẻ sinh viên, chứng minh thư; bằng tốt nghiệp” với vẻ mặt thiểu não của kẻ túng tiền. Người đàn ông to béo, cổ đeo dây chuyền răng hổ, hất hàm hỏi: “Nhìn chú, anh biết rồi, có thẻ sinh viên hay bằng đại học?”. Tôi bảo: “Bằng đại học”, “Trường nào?”, “Học viện Tài chính - Kế toán”, “Chú quê ở đâu?”, “Nghệ An”.

Nghe nói vậy, người đàn ông lắc đầu: “Quê ở xa thế, anh không cầm được, anh chỉ nhận bằng quê ở Thanh Hóa đổ ra”. Tôi nài nỉ: “Anh cố giúp em, đang túng quá”; “Thằng nào đến đây chả bảo đang túng, nhưng anh nói thật, nhiều chú đến cắm bằng đại học rồi bỏ luôn, không quay lại lấy, quê các chú tận miền Trung xa xôi làm sao bọn anh vào mà đòi được, thông cảm nhé”.

Ông chủ cầm đồ đưa ra một nắm bằng đại học. Bằng Đại học Mỏ - Địa chất; bằng Học viện Tài chính - Kế toán; bằng của Đại học Tài nguyên - Môi trường... Những cử nhân vừa ra trường, bằng vẫn còn thơm mùi giấy mực, có lẽ một số chưa kịp đưa về để báo công với phụ huynh đã phải vào hiệu cầm đồ.

“Dạo này, cầm bằng tốt nghiệp nhiều lắm, đa số đều bảo cần tiền để xin việc, chạy việc. Thất nghiệp nhiều như quân Nguyên nên có nhiều chú cầm bằng không quay lại lấy, bọn anh cũng chết dở. Mà chắc cũng túng quẫn quá các cậu cử mới đi không hẹn ngày trở lại, bốn năm ăn học tốn bao tiền của công sức mới có tấm bằng chứ phải ít đâu”, ông chủ cầm đồ ném tập bằng cử nhân xuống bàn, nói tiếp: “Cắm thẻ sinh viên còn có giá hơn cắm bằng đại học. Bằng đại học địa chỉ ngoại tỉnh anh ngán lắm, cùng lắm cũng chỉ được 3-4 triệu đồng thôi, nhưng thẻ sinh viên những trường quanh đây anh cho tối đa 5 triệu đồng”.

Theo lời ông chủ, thẻ sinh viên có giá hơn bằng đại học vì tấm thẻ này rất quan trọng. Không có nó, sinh viên không thể đi thi hoặc xin bất cứ giấy tờ nào của trường. Nếu quá hạn mà sinh viên chưa đến lấy, cửa hàng cầm đồ sẽ theo tên trên lớp mà “tróc nã” hoặc báo cho ban giám hiệu.

Sinh viên chẳng thể vì trót vay mấy triệu đồng mà bỏ cả sự nghiệp học hành. Nói chung là cửa hiệu cầm đồ luôn “nắm đằng chuôi”. Sinh viên có thể “bùng” nếu đặt máy tính, điện thoại, nhưng nếu đã đặt thẻ chỉ còn nước “xoay” cho đủ tiền.

Tôi đến một cửa hiệu cầm đồ khác, mở giọng năn nỉ trình bày muốn cắm bằng đại học. Thanh niên trực ở cửa hiệu lại hỏi: “Bằng quê ở đâu?”. Khi biết bằng khách quê tận Nghệ An, thanh niên này lắc đầu: “Nhận quá nhiều bằng đại học rồi, bán không ai mua, con nợ ở tỉnh xa không biết đường nào mà lần”.

Tuy nhiên, khi tôi nài nỉ, thanh niên bấm điện thoại gọi cho ông chủ, rồi hỏi tôi: “Bằng anh tốt nghiệp loại gì, năm nào, có bảng điểm không?”.

Nếu tốt nghiệp loại khá giỏi, bảng điểm đẹp, mức độ tin cậy cao hơn vì chứng tỏ chủ nhân của nó không “bựa”, sẽ chẳng dại gì ném những năm tháng miệt mài đèn sách chỉ vì dăm triệu đồng.

Lãi suất của cắm bằng đại học và thẻ sinh viên và nhiều loại giấy tờ khác dao động từ 8 -10 nghìn đồng/ngày. Mức lãi suất cắt cổ nhưng vì túng quẫn khổ chủ của những thẻ lẫn bằng đều cắn răng chấp nhận thậm chí phải hạ mình nài nỉ để được cắm.

Một cậu cử bước vào cửa hàng cầm đồ rút ra cái giấy hẹn, xin được gia hạn và vay thêm ít tiền. “Anh tưởng tấm bằng của anh bằng vàng hay sao mà đòi rút thêm tiền. Nếu đúng hẹn anh không đến rút bằng trả cả gốc cả lãi tôi ném bằng đại học vào sọt rác ngay, tôi không dọa đâu, đã vứt nhiều bằng cử nhân vào sọt rác rồi nhé”. Nguyễn Quang Dũng - tên của cậu cử ghi trong bằng tốt nghiệp Đại học Mỏ-Địa chất loại khá - cúi đầu nghe kẻ chỉ bằng tuổi em mắng mình xơi xơi.

Dũng cho biết, ra trường cậu nộp hồ sơ khắp nơi xin việc nhưng thời buổi kinh tế khó khăn, doanh nghiệp cắt giảm nhân sự hoặc phá sản hàng loạt, nên mãi không xin được việc. Ra trường rồi chẳng lẽ lại tiếp tục ngửa tay xin tiền bố mẹ, nhưng vẫn phải sống để tiếp tục “hành lộ nan” xin việc.

Túng quẫn, Dũng đành cắm bằng đại học lấy 4 triệu, nay 4 triệu đã tiêu cái vèo, mà việc làm vẫn mờ mịt. Cậu cử này xin nhìn lại cái bằng cho “đỡ nhớ” và nhờ tôi dùng điện thoại chụp lại, gửi vào mail cho Dũng, Dũng sẽ in ra đưa về quê để bố mẹ mừng rồi còn khoe với họ hàng làng xã.

“Cơn lốc” cắm bằng đại học và những giấy tờ khác đã nổi lên trong thời buổi kinh tế khó khăn, thất nghiệp hàng loạt này. Thậm chí, hình thành cả một “thị trường ngầm” về cầm cố đủ loại giấy tờ với luật chơi và giá cả được mặc định. Trên mạng, những lời rao như thế này không hiếm: “Cầm đồ uy tín, lãi suất thấp; Cầm thẻ sinh viên, chứng minh thư nhân dân, bằng cấp các loại”.

Hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn cũng mang đi cầm đồ

Nhiều bằng đại học bị khổ chủ mang đi cầm cố. (Ảnh chỉ mang tính minh họa).

Theo địa chỉ ghi trong quảng cáo, tôi đến cửa hàng cầm đồ trên đường Kim Mã. Ở đây, cơ man những thẻ sinh viên, chứng minh thư, bằng tốt nghiệp, sổ đỏ được chủ xếp thành xấp. Ông chủ phá lên cười: “Giấy tờ nào có giá trị đối với người cắm thì nhận tất”.

Theo tinh thần “giấy tờ nào có giá trị với người cắm thì nhận” , tôi nhìn thấy cả bộ giấy tờ gồm một sổ hộ khẩu Hà Nội, giấy đăng ký kết hôn, hai giấy khai sinh.

Những loại giấy cầm cố đã tự nói lên hoàn cảnh khốn khó của chủ nhân. Bộ giấy tờ gồm hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh của đôi vợ chồng công nhân một nhà máy may mặc bên Long Biên. Thời kinh tế khó khăn, chồng bị thất nghiệp về làm xe ôm, vợ một mình với đồng lương còm không cõng nổi 4 miệng ăn.

Lại thêm bố ở quê bị xuất huyết não phải đưa lên Hà Nội cấp cứu, nhà chẳng có gì đáng giá ngoài chiếc xe máy nhưng không thể cắm được vì chồng phải đi xe ôm, vợ túng quá cầm bộ giấy tờ này ra hiệu cầm đồ gần nhà. Vay được 5 triệu đồng, lãi suất 10 nghìn/ngày, hẹn 10 ngày phải rút.

Ông chủ bảo: “Hoàn cảnh họ khó thật, nhưng kiểu gì đôi vợ chồng này cũng phải rút giấy tờ trả cả gốc lẫn lãi, vì nếu bỏ hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh thì thành người “lậu” ở Thủ đô à?

Chủ cầm đồ nhận những loại này thực ra là một hình thức cho vay nặng lãi. Biết vậy, nhưng người ta vẫn cầm lòng mà cầm đồ vì đó là cách vay tiền nhanh và tiện lợi nhất, cho dù lãi suất cũng cắt cổ nhất.

Còn nữa

Nửa triệu thanh niên thất nghiệp Bên cạnh một số người cầm đồ vì cờ bạc, ăn chơi dẫn đến túng quẫn thì cũng có rất nhiều hoàn cảnh phải cầm đồ vì thất nghiệp. Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) công bố, năm 2012 Việt Nam có khoảng 1 triệu người thất nghiệp. Trong đó, con số thất nghiệp ở độ tuổi 15 - 24 trên 500.000 người. Đó là chưa kể, 53% số thanh niên có việc làm (tương đương với 4 triệu người) đang làm những công việc dễ bị tổn thương. Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, hiện tượng cử nhân phải cắm bằng đại học thật đáng buồn, thậm chí đau lòng. Hầu hết họ đều ở tỉnh lẻ, lập nghiệp chẳng có gì ngoài tấm bằng đại học. Khi thanh niên thiếu tương lai, sẽ gây những hệ quả về xã hội.

 

Phùng Nguyên - Thùy Dung