Thông Tin, Sự Thật và Dân Chủ

09 January 2013

Anh hùng Lê Đình Chinh bị sát hại lần 2

Biếm họa PHO (Danlambao)

Như 'cái tự do'

Tiểu Khê (Danlambao) - Vậy là những hy vọng dù rất hiếm hoi về một nỗ lực vớt vát sự suy giảm niềm tin của nhân dân với chính quyền, với chế độ đã không thể nhen nhóm nổi mà nó tắt ngấm hẳn khi ông Vươn và anh em nhà ông bị khép tội "Giết người". Vẫn biết là thật khó để cho ông Vươn có thể minh oan cho mình khi cả một bộ máy đồ sộ của chính quyền vào cuộc chỉ để cố gắng dành chiến thắng một cách tàn nhẫn với một nhúm người mà chân không tới đất, đầu không tới trời.

Chẳng cần phải hoài nghi làm gì khi mà vụ việc rõ như ban ngày, được rất nhiều người có uy tín trong xã hội lên tiếng và đích thân Thủ tướng kết luận, lại có thể kéo dài thời gian điều tra đến như vậy. Để rồi ông trưởng ban cưỡng chế vụ Cống Rộc trở thành người nói bậy khi tất cả nhân chứng trong quá trình điều tra đều chống lại chính ông.

Người ta chẳng dại gì điều tra ngay khi dư luận còn đang sôi sùng sục. Bởi lúc đó chính quyền còn rất hoang mang do không ngờ được hậu quả nghiêm trọng của vụ việc nên không thể có thời gian để sắp xếp vụ án theo ý mình.

Con người, khi bị dồn đến bước đường cùng không thể không phản kháng. Với một cựu chiến binh như ông Vươn cũng như vậy. Khi đã bỏ ra rất nhiều công sức, mồ hôi và nước mắt mà đến lúc có thể gặt hái thành quả thì bị cướp trắng.

Chắc chắn ông Vươn đã biết rõ sự đểu cáng của những kẻ mang danh chính quyền. Tiếc rằng ông cũng như rất nhiều người còn tin tưởng vào lẽ công bằng hiện tại của chế độ nên với những kẻ cướp ngày ông cũng chỉ cảnh cáo. Cũng có thể đã từng là người lính nên ông thấu hiểu việc những chiến sỹ buộc phải thi hành mệnh lệnh cấp trên. Giờ này chắc có lẽ ông Vươn đang hối hận vì đã không có kế hoạch chu đáo hơn để một mất một còn với bọn kẻ cướp bất lương ấy.

Ai có thể giúp ông Vươn lúc này! Khi mà những người dân khác cũng đang phải gồng mình chống đỡ những cơ cực trong cuộc sống do chế độ đem lại. Rất nhiều người trong số họ cũng đang kêu la, than khóc cho số phận của mình mà trời xanh không thấu. Những tiếng nói uy lực có thể giúp được ông, minh oan cho ông thì hoặc là cũng đang bị mắc vào những hệ lụy nào đó, hoặc là lẻ loi cô độc.

Sử sách chính thống hiện tại có thể không ghi tên ông nhưng đến một lúc nào đó chắc cũng không xa lắm, tên ông sẽ được lưu lại như dấu tích của một vết nhơ chế độ.

Thật buồn khi chống lại kẻ cướp được trang bị đầy đủ vũ khí hiện đại thì bị coi là kẻ giết người. Chống lại việc làm trái với lương tâm và đạo lý bị coi là chống "thi hành công vụ".

Thủ tướng còn nói được gì khi mà với chính quyền Hải Phòng, kết luận của thủ tướng về vụ việc Tiên Lãng là kết luận như cái "Tự do".

Tiểu Khê

danlambaovn.blogspot.com

Ủy ban Bảo vệ ký giả lên tiếng về vụ xâm phạm blogger ở Việt Nam

VOA Tiếng Việt - Cơ quan bảo vệ nhà báo trên toàn thế giới mới lên tiếng trường hợp của blogger Nguyễn Hoàng Vi về việc cô cho là ‘bắt giữ tùy tiện, tra tấn và làm nhục công dân’.

Tổ chức có trụ sở ở New York cho rằng vụ làm nhục blogger này một lần nữa cho thấy sự đàn áp của giới hữu trách Việt Nam đối với các blogger.

Ủy ban Bảo vệ Ký giả (CPJ) dẫn lời kể của Hoàng Vi trên trang Dân Làm Báo, nói rằng cô đã bị cảnh sát ‘đánh đập, bắt cởi bỏ quần áo và xâm phạm chỗ kín’.

Trong đơn tố cáo đề ngày 4/1, Hoàng Vi cho biết vụ việc xảy ra hôm 28/12/2012, đúng ngày diễn ra phiên xử phúc thẩm 3 blogger Điếu Cày, Tạ Phong Tần và Anh Ba Sài Gòn.

Họ hành động như là những thành phần vô học thì làm sao trong đồn công an mình có thể có bằng chứng được. Em chỉ có thể nói sự thật thôi, tố cáo đúng sự thật thôi còn vấn đề họ giải quyết như thế nào là chuyện của họ...

Blogger Nguyễn Hoàng Vi.Cô viết cô bị đưa về đồn công an phường Nguyễn Cư Trinh thuộc quận 1 ở TPHCM và cô bị ‘cướp mất 2 cái điện thoại, toàn bộ giấy tờ tùy thân, tiền bạc và bị đánh đập rất dã man’.

Cô cũng cho biết cô bị một nữ nhân viên an ninh mặc thường phục ‘bắt phải cởi hết quần áo để khám xét mà không có bát cứ lệnh nào’.

Trên các trang blog mới đây xuất hiện một bức ảnh được cho là ảnh Hoàng Vi mặc áo khoác ngược và để hở đầu gối.

Cô Hoàng Vi kể lại với VOA Việt Ngữ:

"Khi mà họ cưỡng chế, họ cởi đồ em ra như vậy thì em không cho họ mặc đồ lại. Em nói với họ rằng cởi đồ của em ra đã khó nhưng mà muốn mặc đồ lại cho em khó hơn. Khi họ mặc đồ lại thì hoàn toàn em không đồng ý và họ cưỡng chế họ mặc lại được cho em cái quần và họ không mặc áo được thì họ phải cưỡng chế lắm thì họ mới khoác được áo khoác và kéo ngược lên cho em như vậy. Em để nguyên tình trạng như vậy đi về. Khi mà về tới nhà thờ thì vô tình gặp chị Hằng (Bùi Thị Minh Hằng) chị cũng đi công việc qua nhà thờ và chị thấy như vậy thì chị chụp lại cái hình đó cho em."

Blogger Nguyễn Hoàng Vi cho biết cô chưa nhận được bất cứ phản hồi nào của cơ quan chức năng về lá đơn tố cáo của cô.

Đơn tố cáo của blogger 26 tuổi được gửi tới nhiều nơi trong đó có giám đốc Công an TP.HCM, Viện kiểm sát nhân dân TP.HCM, Thanh tra công an TP.HCM, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM và Hội Phụ nữ TP.HCM.

Cô cho biết thêm:

"Em làm đơn tố cáo ở đây hy vọng rằng bản thân họ tự điều chỉnh lại cái hành vi. Khi mà vào đồn, thực sự mà nói, họ làm như vậy thì làm sao mà tụi em có bất cứ bằng chứng gì để mà giữ lại, cho nên là em nói để mà họ phải tự thay đổi cái sai trái của họ, để mà tự điều chỉnh lại nhân viên của họ. Họ hành động như là những thành phần vô học thì làm sao trong đồn công an mình có thể có bằng chứng được. Em chỉ có thể nói sự thật, tố cáo đúng sự thật thôi còn vấn đề họ giải quyết như thế nào là chuyện của họ."

Tối 8/1 (giờ Việt Nam), VOA Việt Ngữ đã gọi điện tới đồn cảnh sát phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, TPHCM, một trong những cơ quan bị Hoàng Vi tố cáo.

Một người trực điện thoại nói vụ việc của nữ blogger này là do "bên an ninh họ làm, chứ không phải công an phường".

Nguồn: VOA's Interview

http://www.voatiengviet.com/content/ub-bao-ve-ky-gia-len-tieng-ve-vu-xam-pham-blogger-o-vietnam/1579722.html

Cô Lô Thanh Thảo bị kết án 3 năm 6 tháng tù

CTV Danlambao - Cô Lô Thanh Thảo, người bị bắt từ tháng 3/2012, vừa bị mang ra xét xử tại TP.HCM với cáo buộc "Tuyên truyền chống phá nhà nước" theo điều 88 Bộ luật hình sự.

Trong phiên tòa sơ thẩm gói gọn trong một buổi sáng vào hôm 8/1, Tòa Án Nhân dân TP.HCM kết án cô Lô Thanh Thảo 3 năm 6 tháng tù giam, cùng 2 năm quản chế sau khi ra tù.

Cô Thảo năm nay 36 tuổi, bị bắt vào ngày 26/3/2012 khi đang ghi hình và tường trình cuộc biểu tình của dân oan tại Sài Gòn cho một diễn đàn trên hệ thống Paltalk.

Sau khi bị bắt, công an áp giải cô Thảo về nhà riêng tại Đồng Nai để khám xét, rồi tiếp tục đưa về giam giữa tại số 4 Phan Đăng Lưu, Sài Gòn.

Nội dung truyền đơn được cho là của cô Lô Thanh Thảo in và rải tại Sài Gòn

Thông tin lan truyền trên một số trang blog nói rằng cô Thảo bị bắt vì đã rải truyền đơn kêu gọi người dân xuống đường biểu tình lật đổ chế độ.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử cho rằng những việc làm cô Thảo là 'đặc biệt nguy hiểm' và 'xâm phạm trực tiếp đến an ninh quốc gia'.

Sau một buổi sáng xét xử, tòa án cộng sản tuyên phạt cô Lô Thanh Thảo mức án 3 năm 6 tháng tù giam.

CTV Danlambao

danlambaovn.blogspot.com

'Không lãnh đạo Hà Nội nào bị đánh giá yếu kém' !!

Chiều 8/1, Ban chấp hành Đảng bộ Hà Nội đã tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với 20 lãnh đạo chủ chốt của thành phố. Kết quả, "không ai bị đánh giá quá yếu kém".
> 'Cán bộ đạt tín nhiệm thấp sau một năm phải thay thế'/ Bí thư Hà Nội: 'Tôi sẵn sàng chịu đánh giá tín nhiệm'

Chiều 8/1, tại hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành Đảng bộ, Thành ủy Hà Nội đã tổ chức thí điểm lấy phiếu tín nhiệm đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý. Số cán bộ lãnh đạo chủ chốt này gồm 20 người trong số 75 ủy viên Ban chấp hành. Đây là những người đứng đầu cơ quan, đơn vị của thành phố và một số sở, ngành. Việc lấy phiếu, kiểm phiếu và công bố trong nội bộ Ban chấp hành Đảng bộ đã diễn ra trong cùng buổi chiều.

Phát biểu vào cuối hội nghị, Bí thư thành ủy Phạm Quang Nghị cho hay, kết quả kiểm phiếu theo quy định của Đảng chỉ công bố trong nội bộ Ban chấp hành. Qua việc công bố kết quả, mỗi cán bộ lãnh đạo đều có thể tự mình đưa ra được nhận xét đánh giá bởi chức danh nào nào cũng nhận được cả 3 mức đánh giá (tín nhiệm cao, tín nhiệm, tín nhiệm thấp).

Dù mới lần đầu tổ chức lấy phiếu, Bí thư Hà Nội cho rằng, kết quả "đại thể đánh giá được thực tế". Ảnh: Nguyễn Hưng.

"Không có đồng chí nào được 100% xuất sắc, nhưng cũng không có đồng chí nào cả năm nỗ lực làm việc trách nhiệm mà bị đánh giá là quá yếu kém. Đại thể kết quả vừa rồi cũng đánh giá được thực tế", ông Nghị nhận xét.

Là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai, Bí thư thành ủy Hà Nội cho rằng, "đây là việc khó và mới" theo tinh thần Nghị quyết trung ương 4 khóa 11. Việc lấy phiếu tín nhiệm là "thử thách" mà mỗi cán bộ đều phải vượt qua dù trước khi đánh giá có tâm trạng phân vân, "lo lắng không biết mình được đánh giá như thế nào".

"Qua đánh giá cho thấy phần động viên khích lệ là nhiều. Đồng chí nào cũng bị lưu ý, nhắc nhở từ một phiếu trở lên. Đây là kết quả mở đầu để chúng ta vững tin nhân rộng ra, tiến hành làm thường xuyên", ông Nghị nói.

Căn cứ kết quả này, thành ủy sẽ tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình để triển khai thống nhất trong toàn thành phố.

Dự kiến, Thành ủy Hà Nội tiếp tục chỉ đạo tiến hành lấy phiếu tín nhiệm đối với giám đốc, phó giám đốc của 7 Sở gồm Nội vụ, Quy hoạch Kiến trúc, Kế hoạch và đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Lao động Thương binh và Xã hội, Công an Thành phố.

Đối với các chức danh HĐND thành phố sẽ thực hiện lấy phiếu tín nhiệm theo tinh thần Nghị quyết của Quốc hội khi Nghị quyết có hiệu lực. Như vậy, nhiều chức danh lãnh đạo có thể sẽ được đánh giá hai lần hoặc hơn.

Tiêu chí để đánh giá, nhận xét cán bộ tập trung vào hai tiêu chí cơ bản nhất là năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, gắn với kết quả hoàn thành nhiệm vụ được giao và phẩm chất tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của cá nhân cán bộ.

Nguyễn Hưng

Lấy phiếu tín nhiệm lãnh đạo Hà Nội:“Không ai 100%”

(Kienthuc.net.vn) - “Không đồng chí nào được đánh giá 100% tuyệt vời, xuất sắc nhưng cũng không có đồng chí nào cả năm làm việc tận tụy, trách nhiệm mà lại bị đánh giá yếu kém”

Đó là kết luận của Bí thư thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị nói về kết quả lấy phiếu tín nhiệm 10 cán bộ, lãnh đạo chủ chốt diễn ra chiều nay (8/11).

Chiều 8/11, tại hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành Đảng bộ, Thành ủy Hà Nội đã tổ chức thí điểm lấy phiếu tín nhiệm đối với 20 cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong số 75 ủy viên Ban chấp hành. Đây là những người đứng đầu cơ quan, đơn vị của thành phố và một số sở, ngành. Việc lấy phiếu, kiểm phiếu và kết quả được công bố nội bộ Ban chấp hành Đảng bộ.

Tổng kết hội nghị, Bí thư thành ủy Phạm Quang Nghị cho hay, về việc lấy phiếu tín nhiệm với các cán bộ, lãnh đạo chủ chốt là một giải pháp quan trọng phát huy dân chủ trong Đảng. Đây cũng là dịp để mỗi cán bộ, lãnh đạo được lấy phiếu tín nhiệm nhìn nhận khách quan, tiếp tục rèn luyện.

“Chúng ta nhận thức sâu sắc rằng đây là việc khó và mới. Đảng bộ Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước thí điểm lấy phiếu tín nhiệm cán bộ, lãnh đạo chủ chốt nên thành ủy đã chỉ đạo các cấp ủy trực thuộc, chuẩn bị tốt, thận trọng, chặt chẽ nội dung, tiến hành bảo đảm dân chủ, hiệu quả thiết thực”, ông Nghị nhấn mạnh.

Ông Nghị khẳng định, việc lấy phiếu được thực hiện công khai, dân chủ, tôn trọng quyền biểu quyết đánh giá của những người tham gia bỏ phiếu. Qua kết quả công bố, mỗi cán bộ lãnh đạo đều có thể tự mình đưa ra được nhận xét đánh giá bởi chức danh nào cũng nhận được cả 3 mức đánh giá (tín nhiệm cao, tín nhiệm, tín nhiệm thấp).

“Kết quả lấy phiếu tín nhiệm thể hiện độ thẳng thắn, khách quan, không có hiên tượng gì bất thường, khiên cưỡng. Không đồng chí nào được đánh giá 100% tuyệt vời, xuất sắc nhưng cũng không có đồng chí nào cả năm làm việc tận tụy, trách nhiệm mà lại bị đánh giá yếu kém. Nhìn chung kết quả phản ánh được tình hình thực tế”, ông Nghị nói.

Ông Nghị cũng chia sẻ, việc lấy phiếu tín nhiệm là một thử thách mà cán bộ, lãnh đạo phải vượt qua. Do đó, trước khi đánh giá có lẽ ai cũng có phân vân, lo lắng không biết mọi người đánh giá thế nào. Tuy nhiên ông Nghị cũng cho rằng: “Đây là việc làm mở đầu khiến chúng ta vững tin, mở rộng, nhân rộng ra và tiến hành một cách thường xuyên. Qua kỳ họp này, căn cứ vào kết quả số phiếu tín nhiệm, thành ủy sẽ tổ chức đánh giá sơ kết rút kinh nghiệm, hoàn thành quy trình, mở rộng đối tượng lấy phiếu tín nhiệm triển khai thực hiện thống nhất trong toàn thành phố”.
Khánh Tườn

NED gửi thư cho TT Nguyễn Tấn Dũng về vụ công an bắt giam LS Lê Quốc Quân

Ỷ Lan, thông tín viên RFA

2013-01-07

Nhân việc ông Carl Gershman, Giám đốc Quỹ Quốc gia Tài trợ Dân chủ của Hoa Kỳ - NED, viết thư gửi Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng về trường hợp công an bắt giam LS Lê Quốc Quân, Đài ACTD có phỏng vấn ông về sự can thiệp này.

Citizen photo

Luật sư Lê Quốc Quân trong một lần biểu tình chống Trung Quốc, ảnh chụp trước đây.

Gán tội

Trước hết ông Carl Gershman cho biết:

Carl Gershman: Chúng tôi muốn nói lên mối quan tâm về cuộc bắt giam ông Lê Quốc Quân hôm 27.12 vừa qua. Chúng tôi quan tâm vì hình như đang có chiến dịch chống ông Quân và gia đình ông ấy, kể từ khi em trai ông và người bà con của ông bị bắt. Chúng tôi quan tâm tới sự an ninh và phiên tòa xét xử có công minh không. Tội phạm gán cho ông hình như là lối kết tội khi nhà cầm quyền muốn bắt ai bỏ tù, chẳng thấy hành động gì của ông Quân là có tội.

Tội phạm gán cho ông hình như là lối kết tội khi nhà cầm quyền muốn bắt ai bỏ tù, chẳng thấy hành động gì của ông Quân là có tội.

Carl Gershman

Trong thực tế, quả là ông Quân có lên tiếng cho nhân quyền và tự do, nhưng đây không là lý do để bắt bỏ tù. Nhưng nếu đây là điều đã thực sự xảy ra và ông Quân không được trả tự do, thì sẽ có rất nhiều người quan tâm đến trường hợp ông, và tôi tin rằng sự giam giữ ông Quân sẽ ảnh hưởng tới mối quan hệ với chính phủ chúng tôi cũng như các thiết chế tại Hoa Kỳ.

Ỷ Lan: Hoa Kỳ đã hành động gì nhằm bênh vực cho ông Quân chưa, thưa ông?

Carl Gershman: Tôi biết rằng Tòa Đại sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội đã biểu tỏ sự quan tâm thâm thiết với chính phủ Việt Nam và kêu gọi các cơ quan ngoại giao các nước khác cùng nói lên mối quan tâm này. Tôi tin chắc đây sẽ là nguồn khởi động mối quan tâm. Theo tôi, tân Ngoại trưởng John Kerry sẽ theo dõi trường hợp này. Ngoại trưởng luôn có mối quan tâm đối với Việt Nam và muốn có quan hệ tốt với Việt Nam, như chúng tôi cũng thường mong muốn. Tuy nhiên trường hợp này chắc sẽ gây nhiều khó khăn.

Kiểm soát tiếng nói độc lập

Công an, an ninh hành hung và bắt giữ Luật sư Lê Quốc Quân trong sân Tòa Khâm Sứ Hà Nội hồi năm 2008. Photo courtesy of Vietcatholic.

Ỷ Lan: Đây không phải là lần đầu tiên Quỹ Quốc gia Tài trợ Dân chủ lên tiếng cho Lê Quốc Quân. Năm 2007, ông Quân bị bắt khi trở về Việt Nam sau thời gian được Quỹ Quốc gia Tài trợ Dân chủ cấp học bổng theo học tại Hoa Thịnh Đốn, và chỉ được trả tự do nhờ áp lực mạnh mẽ quốc tế. Ông có ngạc nhiên không, khi 5 năm sau, chuyện bắt bớ lại tái hồi?

Carl Gershman: Đây là một hoàn cảnh khó khăn. Không phải chỉ có Việt Nam mới trừng phạt giới bất đồng chính kiến. Các chính phủ khác như Nga và Trung Quốc cũng tìm cách kiểm soát những tiếng nói độc lập của nhân dân và xã hội dân sự. Thật đáng lo lắng. Chúng tôi vốn đặt nhiều hy vọng vào Việt Nam, nhưng khi những chuyện như thế này xảy ra, thì khó tránh khỏi sự báo động dấy lên tại Hoa Kỳ, gây khó khăn hơn cho những ai muốn có quan hệ tốt với Việt Nam đạt tới thành công trong nỗ lực của họ. Tôi nghĩ tới những nhân vật quan trọng tại Quốc hội Hoa Kỳ như Thượng nghị sĩ John McCain đã từng lên tiếng tố cáo việc bắt bớ Lê Quốc Quân năm 2007. Hiện nay Thượng nghị sĩ là thành viên trong Ủy ban Đối ngoại của Thượng viện và có nhiều quan hệ mật thiết với các Thượng nghị sĩ dân chủ đồng viện, và chắc chắn ông sẽ lại nêu lên vấn đề này.

Không chỉ có VN, các chính phủ khác như Nga và TQ cũng tìm cách kiểm soát những tiếng nói độc lập của nhân dân và xã hội dân sự. Thật đáng lo lắng.

Carl Gershman

Tôi biết rằng vị tân Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Thượng Nghị sĩ Bob Menendes là nhà đại vệ cho nhân quyền, thế nào ông cũng sẽ lên tiếng, cũng như Dân biểu Ed Royce sẽ lên tiếng, Dân biểu hiện là tân Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện. Còn có biết bao người mà nhân dân Việt Nam muốn thiết chặt quan hệ tốt, nhưng việc bắt giam Lê Quốc Quân chỉ làm cho sự việc khó khăn thêm.

Ỷ Lan: Ông có thông điệp gì gửi tới các nhà dân chủ Việt Nam như ông Lê Quốc Quân, hiện đang phải đương đầu với đủ thứ khó khăn để nói lên chính kiến và tôn giáo của họ tại Việt Nam, thưa ông?

Carl Gershman: Tôi mong mỏi họ biết rằng chúng tôi liên đới với họ. Qua trường hợp Lê Quốc Quân, chúng tôi muốn nhắc lại số mệnh các bloggers vừa bị xử 12 và 10 năm tù giam. Đây không phải là những trường hợp cá biệt, vì họ đặt ra toàn bộ vấn nạn tự do ngôn luận. Tôi tin rằng - và tôi nghĩ Lê Quốc Quân cũng tin như thế - cho phép tự do ngôn luận mang lại lợi ích cho Việt Nam. Ông Quân là người Việt yêu nước. Khi đến tiếp xúc Quỹ Quốc gia Tài trợ Dân chủ ông đã là một người Việt yêu nước. Ông luôn ca tụng nồng nàn cho tổ quốc ông, và mong mỏi cho dân tộc ông ngày càng thăng tiến. Ông muốn Việt Nam là xứ sở của tự do. Và khi phát biểu như thế ông đã mang lại sự hậu thuẫn tại Hoa Kỳ và khắp nơi.

Ỷ Lan: Xin cám ơn ông Giám đốc Carl Gershman.

Ỷ Lan, Phóng viên Đài Á châu Tự do tại Paris.

Nguyễn Hưng Quốc trăn trở với hiện tình đất nước

Mặc Lâm, biên tập viên RFA

2013-01-08

Mặc Lâm trao đổi với nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc về mối quan hệ Việt Nam - Trung Quốc mà trong một bài viết có tựa đề “Chủ nghĩa đầu hàng” của ông vừa mới phổ biến.

AFP photo

Người dân buôn bán dọc lề đường thành phố Hà Nội một ngày cuối năm 2012.

Nguyễn Hưng Quốc là nhà phê bình văn học, tác giả của hơn 10 cuốn sách về văn học Việt Nam. Ông hiện là chủ nhiệm Ban Việt Ngữ và Việt Học tại trường Victoria University, Úc, chuyên dạy về ngôn ngữ, văn hóa và chiến tranh Việt Nam, phụ trách chương trình đào tạo giáo viên dạy tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ hai tại tiểu bang Victoria. Ông cũng đồng thời là một blogger trên Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ.

Nhà văn viết về chính trị

Mặc Lâm : Thưa nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc, trong thời gian gần đây ông có rất nhiều bài viết về hiện tình Việt Nam đối với Trung Quốc thay vì các bài phê bình, lý luận văn học xuất sắc đã từng làm cho ông nổi tiếng trước đây. Xin ông cho biết điều gì đã bức bách ngòi viết của mình đến như vậy?

GS Nguyễn Hưng Quốc : Thưa, lý do chính là sự bức xúc, anh ạ. Xin lỗi, chữ “bức xúc” vốn thường dùng ở trong nước, có nhiều người ở hải ngoại cũng không thích lắm, tuy nhiên, thành thật mà nói thì tôi cũng không biết có một chữ gì khác hơn, đành phải dùng chữ “bức xúc” vậy. Theo dõi báo chí trong nước nhiều, lúc nào tôi cũng thấy toàn những chuyện làm cho mình phải bứt rứt, phải áy náy, phải bực dọc. Mình phải suy nghĩ, phải trăn trở không yên.

Ở đâu cũng gặp vấn đề. Về kinh tế đầy những nợ nần. Hết công ty này đến đại công ty kia phá sản, nợ nần tràn ngập. Khi trả không phải thế hệ này mà những thế hệ sau này nữa cũng không trả hết.

Về giáo dục thì cứ suy thoái mãi. Cái nạn đạo văn, bằng cấp giả tràn lan, không phải chỉ trong học sinh ở cấp trung học mà còn lên đại học. Không phải chỉ ở người dân bình thường mà cả ở những cán bộ cao cấp nhất cũng sử dụng bằng cấp giả.

Về chính trị thì mấy năm gần đây nạn trấn áp dân chúng, đặc biệt là nông dân và giới trí thức – những người viết blog, những người muốn cất lên tiếng nói độc lập của họ về những vấn đề rất quan trọng của đất nước, thì hết người này bị bắt bớ đến người kia bị đánh đập. Họ bị đưa ra tòa, họ bị sỉ nhục, họ bị vu khống, nhưng quan trọng nhứt là trong quan hệ với Trung Quốc.

Hiện bây giờ thành thật mà nói trên khắp thế giới ai cũng lo lắng về sự trỗi dậy của Trung Quốc, nhưng riêng đối với người Việt Nam thì hầu như ai cũng thấy Trung Quốc là một sự đe dọa. Thế mà theo dõi báo chí trong nước, nghe những lời phát biểu của những cán bộ cao cấp nhất ở Việt Nam thì chúng ta lại thấy có một cái gì đó rất bất bình thường. Họ hoặc là gạt đi, hoặc họ ngụy biện bằng cách đưa ra những lý lẽ mà tuyệt đối không thuyết phục được bất cứ người nào.

Trước tình huống như vậy, tôi nghĩ không có người nào quan tâm đến đất nước mà không cảm thấy băn khoăn, ray rứt. Đối với người viết văn thì điều đó lại càng quan trọng hơn, bởi vì khi viết văn thì có hai điều mình làm hằng ngày: thứ nhất là đọc thường xuyên, theo dõi thường xuyên. Và thứ hai, lúc nào cũng suy nghĩ, cũng trăn trở về đất nước của mình. Bởi vậy hiện tượng mấy năm trở lại đây tôi viết về vấn đề chính trị nhiều hơn văn học thì cũng là một điều bình thường.

Tôi nghĩ không có người nào quan tâm đến đất nước mà không cảm thấy băn khoăn, ray rứt... Bởi vậy hiện tượng mấy năm trở lại đây tôi viết về vấn đề chính trị nhiều hơn văn học thì cũng là một điều bình thường.
GS Nguyễn Hưng Quốc

Mặc Lâm : Mới đây ông có bài viết mang tên "Chủ nghĩa đầu hàng" trong đó ông đã chứng minh qua hình tượng văn học rằng Đảng Cộng Sản Việt Nam đã căm thù tư tưởng đầu hàng như thế nào để rồi thời gian gần đây cũng chính họ lại rơi vào cái nồi nước sôi căm thù ấy. Xin ông cho biết một ít chi tiết về bài viết này cho quý thính giả chưa có dịp đọc nó được biết ạ.

GS Nguyễn Hưng Quốc : Thưa, bài viết có tên "Chủ nghĩa đầu hàng" thật ra là nó tiếp tục một bài viết trước đó của tôi, cách đây mấy ngày, có nhan đề là 'Cái nước mình nó thế!'

Ở Việt Nam vào khoảng hơn mười năm nay, câu “cái nước mình nó thế!” rất phổ biến. Gặp bất cứ trường hợp nào mà người ta cảm thấy không hài lòng thì người ta lại phán lên một câu “cái nước mình nó thế!”

Nhìn thấy nạn tham nhũng tràn lan, người ta phán một câu: “cái nước mình nó thế!”. Nhìn thấy sự nhu nhược, thậm chí khiếp nhược của giới lãnh đạo trước sự uy hiếp của Trung Quốc, nhiều người cũng than thở: “cái nước mình nó thế!”

Nhiều người cho đó là một câu nói hay, nó phản ánh đúng tình trạng cũng như tâm lý của dân tộc Việt Nam trong thời buổi hiện nay. Tuy nhiên, theo tôi thì đó là câu nói sai, và thậm chí là sai một cách nguy hiểm.

Thứ nhất là nó phản ánh tư tưởng định mệnh. Khi nói “cái nước mình nó thế!” tức là chúng ta cho rằng tự bản chất thì nước mình “là như thế”, “nước mình không thể khác được”. Nếu nước mình có tham nhũng thì tại bản chất nước mình là như vậy. Nếu nước mình nhu nhược, khiếp nhược trước Trung Quốc thì đó là tại bản chất nước mình nó như vậy. Tuy nhiên, ai cũng dễ dàng thấy rằng đó là hoàn toàn sai.

Nước mình không phải như vậy. Ngày xưa nước mình không nhu nhược như vậy, không khiếp nhược như vậy. Ngay cả vấn đề đơn giản như vấn đề xã hội, vấn đề giáo dục trước năm 1975 ở Miền Nam, mặc dù ở trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt thì về vấn đề giáo dục và xã hội, nước mình không phải như vậy. Bởi vậy cho nên khi nói câu “cái nước mình nó thế!” thì nó thấp thoáng tư tưởng “định mệnh”, nhưng cái tư tưởng đó lại không đúng.

Điều thứ hai quan trọng hơn là cái câu đó nó thể hiện tư tưởng “đầu hàng”, tôi cho là “chủ nghĩa đầu hàng”. Bởi vì khi mà chúng ta nói “cái nước mình nó thế!” thì chúng ta có thể xuôi tay, chúng ta có thể chịu thua, chúng ta có thể từ chối không làm bất cứ điều gì để thay đổi tình trạng như vậy cả.

Đây là điều mà có lẽ nhà cầm quyền hiện nay đang mong muốn nhất. Đó là lý do để tôi viết thêm bài "Chủ nghĩa đấu hàng" này, trong đó tôi đưa ra một luận điểm chính.

Đó là trước năm 1975, thời đó người Việt Nam, đặc biệt là ở Miền Bắc họ tự xưng là rất kiên cường, ràng buộc trong những điều họ lên án một cách gay gắt nhất, thường xuyên nhất. Họ cho đó là thái độ “đầu hàng chủ nghĩa”, kể cả trong văn học. Thế nhưng gần đây thì ở mọi nơi, ở đâu chũng ta cũng thấy thấp thoáng tư tưởng đầu hàng như vậy. Khi người ta nhắc nhở đến sự gây hấn, sự ngang ngược của Trung Quốc thì bao giờ phản ứng của chính quyền Việt Nam cũng gợi cho dân chúng ấn tượng là họ chịu thua, họ đã đầu hàng, họ đã bỏ mặc.

Láng giềng phương Bắc

Mặc Lâm : Theo ông thì có phải kinh tế thị trường đã làm mất cảnh giác hay do sa đà quá sâu vào chiếc bẫy tài chính đã khiến đa số lãnh đạo Việt Nam không còn đường tháo lui trước cái bẫy của Trung Quốc, thưa ông?

GS Nguyễn Hưng Quốc : Thành thật mà nói thì trừ những người trong cuộc, trong nội bộ của họ với nhau, còn ở ngoài thì mình chỉ suy đoán thôi chứ mình không thể nào tìm ra nguyên nhân một cách chính xác được, anh ạ. Người ta chỉ có thể đoán mà thôi.

Trước đây, trong cuộc chiến từ 1954 đến 1975 thì ít nhất Miền Bắc cũng có hai đồng minh lớn là Liên Xô và Trung Quốc, chưa kể những nước Đông Âu khác. Sau 1975, trong cuộc chiến tranh chống Trung Quốc thì ít nhất Việt Nam cũng có một đồng minh rất thân cận và rất tích cực, đó là Liên Xô. Liên Xô giúp đỡ Việt Nam mọi chuyện, từ tình báo cho đến quân sự, kinh tế để Việt Nam chống lại Trung Quốc. Còn bây giờ thì rõ ràng là Việt Nam hoàn toàn bị cô lập.

Liên Xô mà bây giờ là Nga thì hiển nhiên không còn là đồng minh thân cận với Việt Nam nữa. Các nước trong khối Đông Nam Á thì ngay chính Campuchia là nước láng giềng của Việt Nam, được Việt Nam giúp đỡ rất nhiều, thì bây giờ cũng có vẻ hờ hững với Việt Nam, thậm chí có vẻ quay sang ủng hộ Trung Quốc. Còn các nước khác thì nói chung họ chỉ ủng hộ Việt Nam ở mức độ vừa phải. Nếu giả dụ lựa chọn giữa Việt Nam và Trung Quốc thì có khả năng là họ sẽ chọn lựa Trung Quốc. Bởi vậy cho nên đứng về phương diện chính trị mà nói thì Việt Nam hiện nay hoàn toàn bị cô lập. Còn về kinh tế thì rõ ràng là lệ thuộc vào Trung Quốc rất nhiều.

Cũng có thể lý do nữa, đó là tư tưởng cũ về phân biệt giữa “chủ nghĩa xã hội” và “chủ nghĩa tư bản” không chừng. Đáng lẽ chuyện này thì người ta thấy là nó vô duyên từ lâu, tuy nhiên khó có thể hiểu được chính xác cách suy nghĩ của những người lãnh đạo Việt Nam, anh ạ.

Tôi đọc bài trả lời phỏng vấn Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh trên báo Tuổi Trẻ thì ở trong đó thái độ của Nguyễn Chí Vịnh cũng có lẽ là thái độ của giới lãnh đạo ở Việt Nam nói chung có vẻ còn rất nghi kỵ đối với Mỹ, và đặc biệt là họ rất ủng hộ, rất thân cận với Trung Quốc.

Tôi lấy thí dụ, khi nhà báo hỏi về tình hình chính trị mới ở Châu Á trong thời gian gần đây thì Nguyễn Chí Vịnh có đưa ra hai sự kiện mà ông cho là quan trọng nhất. Trước hết là việc Mỹ tuyên bố tái cân bằng chiến lược và quay trở lại Châu Á-Thái Bình Dương, và thứ hai là bên cạnh đó đã xuất hiện cách tiếp cận mới của Trung Quốc.

Khi sắp xếp thứ tự như vậy thì người ta thấy ngay Nguyễn Chí Vịnh muốn thay đổi vấn đề, muốn xuyên tạc vấn đề.

Đáng lẽ bình thường, từ cái nhìn khách quan trên thế giới hầu như ai cũng biết cần phải đặt thứ tự ngược lại đó là tình hình chính trị ở Châu Á-Thái Bình Dương trước hết là xuất phát từ thái độ hung hăng của Trung Quốc. Từ thái độ hung hăng đó mới dẫn đến quyết định trở lại Châu Á của Mỹ. Đàng này, sắp xếp chuyện quyết định quay trở lại Châu Á của Mỹ lên hàng đầu và phản ứng của Trung Quốc đến sau thì Nguyễn Chí Vịnh muốn quy kết trách nhiệm của sự biến động chính trị ở Châu Á là thuộc về Mỹ chứ không phải do Trung Quốc.

Cho nên ngay cả trong ngôn ngữ thì ông ấy ra vẻ như là rất hòa hoãn, có vẻ như vô tư, có vẻ khách quan; tuy nhiên, trong cách sắp xếp, cách lý luận như vậy thì chúng ta cũng có thể thấy với họ thì hình như có sự lựa chọn là thà họ theo Trung Quốc hơn là theo Mỹ, ngay cả khi Mỹ có nhiệt tình giúp đỡ họ bảo vệ độc lập, hay là bảo vệ chủ quyền đi nữa.

Lập luận của giới lãnh đạo

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh (giữa). AFP photo

Mặc Lâm : Ông vừa nhắc tới nhân vật Nguyễn Chí Vịnh khiến tôi nhớ tới luận điểm của ông này khi nêu cao quan niệm hệ thống Đảng cũng như ý thức hệ của hai nước tương tự như nhau. Ông có nghĩ rằng điều ông Vịnh nói chỉ là cái cớ, nói lấy được hay không, thưa ông?

GS Nguyễn Hưng Quốc : Tôi nghĩ đó chính là cái cớ nói lấy được thôi anh ạ. Trước, rồi trong, và sau chiến tranh giữa Việt Nam với Trung Quốc năm 1979, thì ở Hà Nội người ta xuất bản nhiều sách về quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, trong đó người ta lên án là ngay từ 1954-1955 Trung Quốc đã không có mặn mà gì lắm đối với Việt Nam.

Trước tháng 4-1975 khi Miền Bắc sắp chiếm Sài Gòn thì một trong những nước ngăn cản, tìm cách chống đối nhất lại là Trung Quốc. Rồi sau đó ai cũng biết chiến tranh Việt Nam – Trung Quốc bùng nổ. Như vậy có nghĩa là giới lãnh đạo ở Miền Bắc đã biết được cái thực chất của Trung Quốc là họ chỉ lo cho cái lợi của họ và họ muốn khống chế Việt Nam chứ thật ra họ không nhiệt tình giúp đỡ Việt Nam.

Lý do thứ hai quan trọng hơn mà hầu như cả thế giới đều biết, đó là khi vào năm 1978 cuộc chiến tranh giữa Việt Nam và Campuchia bùng nổ, và năm 1979 khi chiến tranh giữa Việt Nam và Trung Quốc bùng nổ tiếp kéo dài mấy tháng, thì trên thế giới các nhà nghiên cứu lý luận đã nhận ra một điều như thế này: đó là đối với quan hệ quốc tế thì quyền lợi quốc gia quan trọng hơn vấn đề ý thức hệ. Chiến tranh giữa Việt Nam và Trung Quốc, cũng như giữa Việt nam và Campuchia là hai cuộc chiến tranh đầu tiên giữa các nước xã hội chủ nghĩa với nhau ở quy mô lớn. Đó là chúng ta không kể những vụ Liên Xô trước đây đem quân sang trấn áp một số những thành phần chống đối ở các nước Đông Âu, thì đó chỉ là những cuộc chiến tranh can thiệp, chứ thật ra không phài là thật sự chiến tranh giữa hai nước.

Tôi thấy cách lập luận như vậy của giới lãnh đạo Việt Nam thì chỉ là một cách ngụy biện để che giấu một số sự thật nào đó mà họ không tiện nói ra, hay không thể nói ra thôi.
GS Nguyễn Hưng Quốc

Chiến tranh thật sự giữa hai nước xã hội chủ nghĩa với nhau là xuất phát ở Việt Nam, gắn liền với Việt Nam trong quan hệ với Campuchia và Trung Quốc. Tất cả mọi nhà nghiên cứu trên thế giới đều biết điều đó. Đáng lẽ những người lãnh đạo Việt Nam cũng biết điều đó, và hơn nữa những người lãnh đạo Việt Nam hiện nay, bây giờ ở lứa tuổi khoảng 60, tất cả đều đã trưởng thành và thậm chí tham gia ít nhiều vào cuộc chiến tranh chống Trung Quốc. Do đó theo tôi nghĩ, họ không thể nào có cái ảo tưởng là sự tương đồng về chủ nghĩa, về ý thức hệ như vậy để có thể tạo nên hòa bình hay là hữu nghị như họ nói. Bởi vậy cho nên tôi thấy cách lập luận như vậy của giới lãnh đạo Việt Nam thì chỉ là một cách ngụy biện để che giấu một số sự thật nào đó mà họ không tiện nói ra, hay không thể nói ra thôi.

Mặc Lâm : Xin cảm ơn nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc đã giúp chúng tôi thực hiện cuộc phỏng vấn ngày hôm nay.