Dân số Việt Nam già hóa nhanh nhất thế giới

Trong khi nhiều nước mất hàng thập kỷ, thậm chí là thế kỷ mới bước vào giai đoạn dân số già thì Việt Nam chỉ mất 16-18 năm. Đa phần người cao tuổi không có tích lũy vật chất, 70% vẫn phải làm việc kiếm sống. 

Dân số Việt Nam cán mốc 90 triệu
Dân số Việt nam già trước khi giàu

 

Năm 2009, Tổng cục Thống kê dự báo đến 2017 nước ta mới bước vào giai đoạn già hóa dân số. Nhưng chỉ 2 năm sau dự báo này đã trở nên lạc hậu. Năm 2011, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số. Tốc độ già hóa dân số của nước ta nhanh hàng đầu châu Á và cũng thuộc diện nhanh nhất thế giới, ông Nguyễn Văn Tân, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) cho biết tại lễ phát động Tháng hành động quốc gia về dân số diễn ra sáng 4/12 tại Hà Nội.

Nguyên nhân của thực trạng này là do tuổi thọ bình quân ngày càng tăng trong khi tỷ suất sinh và tỷ suất chết giảm. Tuổi thọ của người Việt Nam tăng gấp khoảng 1,5 lần mức gia tăng tuổi thọ trung bình trên thế giới.

Trung bình một người cao tuổi có khoảng 2,69 bệnh. Ảnh: Dương Ngọc.

Tuy nhiên, theo ông Tân, tuổi thọ khỏe mạnh của Việt Nam chưa cao. Trung bình mỗi người cao tuổi ở nước ta phải chịu 14 năm bệnh tật trong cuộc sống của mình. 95% người cao tuổi có bệnh, chủ yếu là các bệnh mãn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường...; trung bình một người mắc 2,69 bệnh. 

Bên cạnh đó, tỷ lệ người cao tuổi sống cô đơn ngày càng lớn, chủ yếu là cụ bà. Điều kiện đời sống phần lớn đang hết sức khó khăn, chủ yếu sống dựa vào sự chăm sóc của xã hội, con cháu hoặc tự làm việc mà không có tích lũy. Chỉ 30% người cao tuổi có lương hưu hoặc trợ cấp từ ngân sách nhà nước, số còn lại phụ thuộc vào con, cháu và khả năng lao động của bản thân. 30% không có bảo hiểm y tế. Quỹ hưu trí, tử tuất của bảo hiểm xã hội Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức rất lớn. 

Hệ thống chăm sóc người cao tuổi chưa bắt kịp với sự biến đổi nhân khẩu học. Tại tuyến trung ương mới chỉ có một bệnh viện lão khoa; các tuyến tỉnh, huyện và chăm sóc sức khỏe ban đầu hầu như chưa bắt kịp với xu hướng này. Các nhà khoa học đã tính toán, nếu như chăm sóc y tế cho đứa trẻ cần 1 đồng thì chăm sóc cho người già cần tới 8 đồng. 

Các chuyên gia khuyến cáo, Việt Nam cần chuẩn bị tiềm lực kinh tế, phát triển an sinh xã hội để mang lại cuộc sống hạnh phúc cho người cao tuổi; đồng thời, có chiến lược dài hạn làm chậm thời gian chuyển đổi từ già hóa dân số sang già. Cụ thể,  mức sinh cần được duy trì hợp lý, không để xuống quá thấp như Hàn Quốc, Nhật Bản hiện nay.

"Dự báo thời gian chuyển sang giai đoạn dân số già của nước ta thuộc hàng ngắn nhất thế giới, trong khi cả xã hội chưa kịp thích ứng với sự biến đổi nhân khẩu học nhanh chóng này. Do đó, nhiệm vụ quan trọng tới đây là chúng ta cần duy trì cho được mức sinh thấp hợp lý - tức là mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con để làm chậm quá trình già hóa dân số", ông Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) cho biết. 

Với số lượng 90 triệu dân, quy mô dân số Việt Nam đứng thứ 14 thế giới, thứ 8 châu Á và thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á. 

Nam Phương

Dân thiểu số ở Việt Nam bị gạt, đối xử như nô lệ!

KONTUM (NV) Thursday, October 10, 2013 .- Hàng trăm người thiểu số, cư ngụ tại nhiều khu vực khác nhau ở Tây Nguyên đã bị gạt, bị buộc làm việc như nô lệ và cuối cùng, thân nhân phải trả tiền chuộc họ về. 

Hai thanh niên ở làng Plei Jơ Drợp mới được gia đình chuộc về đang kể với báo giới chuyện bị gạt làm nô lệ. (Hình: Thanh Niên)

Công an tỉnh Kon Tum vừa cho biết đã cử người đi “xác minh” chuyện 96 thanh niên nam nữ người thiểu số của hai xã Ia Chim và Đăk Năng thuộc thành phố Kon Tum, được đưa đến làm việc ở huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng nhưng không có lương và bị chủ cầm giữ, không cho về, gia đình phải bỏ tiền ra chuộc.

Việc “xác minh” chỉ được thực hiện sau khi báo giới và công chúng bày tỏ sự ái ngại cho thân phận của người thiểu số tại Việt Nam và căm phẫn trước lối cư xử tàn tệ của những kẻ bất lương.

Theo tờ Thanh Niên, đầu tháng trước, có một số người đến xã Đăk Năng, thành phố Kon Tum, tuyển 32 thanh niên nam, nữ người thiểu số đi làm “công nhân” ở huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng với mức lương mà phía tuyển dụng cam kết sẽ trả là 3.5 triệu đồng/tháng.

Ngoài 32 thanh niên nam nữ người thiểu số của xã Đăk Năng, những người tuyển dụng còn tuyển thêm được 60 thanh niên nam nữ khác của xã Ia Chim, cũng thuộc thành phố Kon Tum với những cam kết tương tự.

Một tháng sau khi rời gia đình, nhiều thanh niên nằm trong số “được tuyển dụng” đến huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, đồng loạt nhắn gia đình xoay tiền chuộc họ về. Những thanh niên này cho biết “công nhân” chỉ là cách gọi “phu đào vàng”. Tất cả bị buộc làm việc quần quật, bất kể thời gian, ăn ở tạm bợ, thiếu thốn và tính mạng thường xuyên bị đe dọa vì môi trường làm việc nhiều rủi ro, nguy hiểm.

Chưa kể phía tuyển dụng tráo trở, lấy lý do mỗi người còn thiếu 1.2 triệu chi phí di chuyển từ Kon Tum đến Lâm Đồng để cầm giữ, không cho họ trở về nhà. Vừa mắc nợ, vừa không được trả lương, 92 thanh niên nam nữ người thiểu số ở Kon Tum đành cầu cứu gia đình.

Thân nhân của 92 thanh niên này cầu cứu chính quyền nhưng chính quyền làm ngơ và hiện nay, chỉ mới có 6 người được phóng thích nhờ gia đình xoay đủ tiền để chuộc họ về.

Tình trạng tương tự cũng đã xảy ra với 121 người dân tộc Bh’noong ở huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Năm 2010, 121 người này được “tuyển dụng” làm công nhân trồng rừng cho Xí nghiệp Nguyên liệu giấy Đắk Lắk. Tất cả đều không được trả đồng nào sau sáu tháng làm việc quần quật như nô lệ.

Chưa kể do ăn ở kham khổ, lao lực, một người đã thiệt mạng. Trước sự phẫn nộ của công chúng, chính quyền mới chịu nhập cuộc. Mãi tới đầu tuần này, gần ba năm sau khi bị lừa làm việc không lương suốt nửa năm, 120 người dân tộc Bh’noong ở huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam mới được Xí nghiệp nguyên liệu giấy Đắk Lắk “hứa trả lương”. Gia đình người thiệt mạng thì được hứa sẽ được hỗ trợ 20 triệu đồng.

Hồi tháng năm vừa qua, một tờ báo điện tử có tên là American Thinker, chuyên giới thiệu những bài bình luận về các vấn đề được xem là quan trọng với Hoa Kỳ, đã đăng một bài viết của Michael Benge, lên án chính quyền Việt Nam chủ trương và dung dưỡng tệ nạn buôn người.

Trong bài viết có tựa là “Communist Vietnam - Human Trafficker Extraordinaire”, ông Benge cho biết, trong khi Bộ Công an Việt Nam loan báo, từ 2004 đến 2009, có 2,935 người Việt Nam trở thành nạn nhân của nạn buôn người thì các tổ chức quốc tế cho rằng, số người Việt là nạn nhân của tệ nạn buôn người từ năm 1990 đến nay  phải trên 400,000 người. Ông Benge tin rằng, số liệu của các tổ chức quốc tế dù lớn nhưng chưa đầy đủ vì chưa tính tới hàng chục ngàn vụ lạm dụng con người.

Theo ông Benge, ngoài hoạt động buôn người của các công ty xuất cảng lao động, do chủ trương và sự dung dưỡng tệ nạn buôn người của chính quyền Việt Nam, Việt Nam đã trở thành quốc gia cung cấp nhân lực cho các hoạt động bóc lột tình dục đối với phụ nữ và trẻ em.

Sang tháng 8, tới lượt hãng tin BBC đăng một phóng sự điều tra của Marianne Brown về “nô lệ trẻ em” ở Việt Nam. Thông qua Qũy Trẻ em Blue Dragon, bà Brown đã tiếp xúc với nhiều đứa trẻ được Blue Dragon giải cứu. Từ 2005, Blue Dragon đã giải cứu 205 đứa trẻ, đa số là con em người thiểu số sống tại miền Bắc và miền Trung Việt Nam, bị dụ dỗ vào Sài Gòn rồi bị cầm giữ, bị buộc phải làm việc trong các xưởng may, bị ép ăn xin, thậm chí bán dâm.

Một luật sư là thành viên sáng lập Blue Dragon kể với bà Brown rằng, 25% số trẻ em mà Blue Dragon giải cứu hồi năm ngoái là những đứa trẻ bị ép phải làm việc trong các xưởng may ở Sài Gòn. Những “xưởng may” này thường rất chật hẹp và vừa là nơi làm việc, vừa là nơi ăn ở của hàng chục đứa trẻ. Chủ xưởng chỉ cho các em vào nhà tắm 8 phút một ngày. Tám phút đó dành cho cả việc đánh răng, tắm rửa và đi vệ sinh.

Việt Nam không chỉ nổi tiếng vì là một trong những cái nôi của tệ buôn người. Phụ nữ và trẻ em Việt Nam đã bị biến thành hàng hóa để bán đi Trung Quốc, Đông Nam Á, châu Âu mà người Việt còn bị biến thành hàng hóa để mua bán ngay tại Việt Nam. Ông Florian Forster, Trưởng Văn phòng Di trú Quốc tế (IOM) tại Việt Nam, nói với bà Brown: Buôn người xuyên biên giới đã được công nhận từ lâu nhưng buôn người trong nước mới chỉ được chính thức công nhận kể từ năm 2011.

Bà Vũ Thị Thu Phương, một thành viên trong Dự án liên kết các tổ chức Liên Hiệp Quốc để phòng chống buôn người (UNIAP) xác nhận: Hầu hết các vụ buôn lao động trong nước không bị coi là tội phạm mà chỉ bị phạt hành chính.

Ngoài những cảnh báo về việc Việt Nam xâm hại nhân quyền, gần đây, nhiều tổ chức quốc tế còn cảnh báo cộng đồng quốc tế nên chú ý tới Việt Nam, vì quốc gia này còn xâm hại các chuẩn mực về lao động và môi trường.

Cách nay vài tháng, ba tổ chức: Công đoàn Huynh đệ Quốc tế (International Brotherhood of Teamster), Hiệp hội Quyền Công nhân (Worker Rights Consortium) và Tổ chức Quan Sát Nhân Quyền (Human Rights Watch), đã từng lên tiếng kêu gọi Hoa Kỳ ngưng thảo luận về TPP với Việt Nam vì đang có sự lạm dụng lao động tại Việt Nam. (G.Đ)

Dân số Việt Nam lên gần 90 triệu người !...

HÀ NỘI (NV) - Tính đến ngày 24 tháng 9, 2013, dân số Việt Nam xấp xỉ 90 triệu người, đứng hàng thứ 13 thế giới và thứ 3 khu vực Đông Nam Á.

Dân số quá đông, cảnh kẹt xe như thế này diễn ra hàng ngày ở thành phố Sài Gòn. (Hình: Tuổi Trẻ)

Con số này được công bố chính thức tại hội nghị "Pháp lệnh về dân số" diễn ra ở Hà Nội trong ngày nêu trên.

Thứ trưởng Bộ Y Tế Nguyễn Viết Tiến, người chủ tọa cuộc hội nghị, cho biết cứ mỗi năm, dân số Việt Nam tăng thêm một triệu người.

Tốc độ gia tăng dân số này đã chậm lại so với thời gian trước đó. Thế nhưng, tỉ lệ gia tăng tuy giảm, mật độ dân số của Việt Nam vẫn thuộc nhóm các quốc gia cao nhất thế giới, vì đất đai chật hẹp. Hiện nay, mật độ dân số Việt Nam là 267 người mỗi km2.

Báo mạng VNExpress dẫn phúc trình của Bộ Y Tế nói rằng, Việt Nam đang ở vào thời kỳ dân số "vàng," tức dân số trong độ tuổi lao động chiếm đa số. Nhưng đáng tiếc là số người trong độ tuổi từ 15 trở lên được đào tạo trình độ kỹ thuật chuyên môn tại các trường đại học chưa quá 15%.

Để chận đà gia tăng dân số quá nhanh, Việt Nam cấm cán bộ công chức có quá hai con. Các kế hoạch từ phá thai đến triệt sản đặt chỉ tiêu cho từng khu phố, từng làng xã, từng được thi hành trên cả nước.

Trước đây, hệ thống loa tuyên truyền của nhà cầm quyền các địa phương lập danh sách và gọi phụ nữ theo lịch đi  đặt vòng xoắn ngừa thai, gọi đàn ông đi triệt sản, xen kẽ với những bản tin tuyên truyền khác hàng ngày.

Dân thì mỗi ngày một đông hơn nhưng nhiều nơi đời sống của dân chúng vẫn nghèo khổ.

Năm 2002, thống kê của LHQ nói tỉ lệ gia đình nghèo ở Việt Nam là 29% và số gia đình bị thiếu đói thường xuyên là 10.87% trong khi chế độ Hà Nội chỉ nhìn nhận có 12.9%. Nhờ các chương trình viện trợ và cấp tín dụng ưu đãi của các định chế tài trợ quốc tế và nhiều chính phủ, năm 2009, nhà cầm quyền CSVN cho hay cả nước có khoảng 2 triệu hộ nghèo đói hay 11% dân số.

Ngày 6/7/2013 vừa qua, Tổng Cục Thống Kê báo cáo trên cả nước còn 323,2000 “lượt hộ thiếu đói”, tương ứng với 1,351,000 nhân khẩu. Hiện nay, nhà cầm quyền trung ương CSVN “đặt chỉ tiêu” là đến cuối năm nay, tỉ lệ “hộ nghèo” trên cả nước giảm xuống còn 7.6%.

Tại một cuộc họp diễn ra trước hôm Thứ Ba 24/9/2013 một ngày, cũng ở Hà Nội, Trưởng ban Kinh tế trung ương Vương Đình Huệ thú nhận rằng, nền kinh tế Việt Nam đang "tuột hậu" so với các quốc gia trong khu vực.

Theo Việt Nam Net, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam, tại hội nghị này, đã dùng vô số "mỹ từ" để đặt tên cho nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Chẳng hạn như "suy yếu," tụt hậu," khoảng cách ngày càng xa so với các nước" … Một số diễn giả đồng thanh quả quyết rằng kế hoạch năm năm, từ 2011 đến 2015 của Việt Nam - đã đi hơn 2/3 đoạn đường - không thể thực hiện được trong thời gian còn lại.

Phó Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng nhìn nhận rằng, lạm phát tăng vọt, kinh tế vĩ mô bất ổn cho thấy sự yếu kém của nền kinh tế khiến Việt Nam "khó phục hồi đà tăng trưởng sau cuộc khủng hoảng." Điều này, theo ông Phúc, cho thấy khoảng cách của sự phát triển giữa Việt Nam và các nước khu vực ngày một xa."

Trong khi đó, theo cựu Phó Thủ Tướng Vũ Khoan, nền kinh tế Việt Nam "lổn ngổn" vì những người lãnh đạo đã đề ra toàn "những thứ không tưởng."

Việt Nam Net dẫn lời ông Trần Thọ Đạt, Phó hiệu trưởng trường Kinh tế quốc dân, cho biết tốc độ GDP trung bình của Việt Nam trong giai đoạn 2011 - 2015 tăng chưa đến 6%, thấp hơn nhiều so với kế hoạch mong muốn. (PL-TN)