GS Allen Weiner: Hoa kỳ không nên bán đứng nhân quyền tại VN

Chân Như, phóng viên RFA

2012-08-29

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton tuyên bố tại Hà Nội hồi tháng trước là sẽ ký kết một bản hiệp định thương mại khu vực với VN vào cuối năm nay, nhằm trợ giúp VN phát triển kinh tế thông qua việc mở rộng thương mại.

RFA photo

GS Allen Weiner trả lời phỏng vấn Chân Như qua hệ thống Skype

Trong một bài viết đăng trong mục Ý Kiến trên báo Washington Post số ra hôm Chủ nhật tuần rồi, GS Allen Weiner, Giám đốc Chương trình Luật Quốc tế của Trường Luật Đại học Stanford đã chỉ trích việc này. Ông cho rằng Hoa kỳ không nên bán đứng nhân quyền tại VN. Ông nêu ra một số trường hợp các nhà hoạt động, các luật sư và các blogger bị bắt giam chỉ vì họ bày tỏ ý kiến một cách ôn hòa. Để tìm hiểu thêm về các quan điểm và lập luận của GS Allen Weiner về yếu tố Nhân quyền trong quan hệ Mỹ - Việt, Chân Như hỏi chuyện GS Allen Weiner.

Chân Như: Thưa GS, ông viết trong bài báo là Ngoại trưởng Clinton có nêu vấn đề nhân quyền với Hà Nội trong dịp bà loan báo việc ký kết thỏa hiệp thương mại Mỹ-Việt. Ông có nghĩ sự đáp ứng những đòi hỏi về nhân quyền là điều kiện Hoa Kỳ đặt ra cho Việt Nam trước khi Việt Nam được hưởng những quyền lợi thương mại với Hoa Kỳ?

GS Allen Weiner: Đúng vậy. Tôi cho là ngoại trưởng Clinton có nhận xét là những quốc gia có cơ hội phát triển kinh tế đôi khi nghĩ là họ có thể theo đuổi những tiến bộ về kinh tế mà để việc phát triển về chính trị lại ở phía sau. Tôi nghĩ nếu Hoa Kỳ nhanh chóng tiến tới thoả ước thương mại trong khi Việt Nam không tạo được thành tích tốt về nhân quyền, thì chúng ta đã lâm vào tình trạng thiển cận, thiếu viễn kiến mà bà ngoại trưởng từng đề cập tới. Theo tôi thì cần phải kết nối hai vấn đề với nhau. Cần phải đặt vấn đề nhân quyền làm điều kiện để Việt Nam có thể được hưởng tính cách tương tác kinh tế với Hoa Kỳ.

Chân Như: Những điều gì đã thúc đẩy Hoa Kỳ yểm trợ mạnh mẽ cho Việt Nam, thể hiện trong chuyến đi của bà Ngoại trưởng Mỹ mới đây? Phải chăng chính sách hung hãn của Trung Quốc đối với Việt Nam đã khiến Hoa Kỳ tỏ ra ủng hộ Việt Nam mà dung thứ những hành động vi phạm nhân quyền của Hà Nội?

GS Allen Weiner: Tôi khó giải thích được điều gì đã thúc đẩy chính phủ Hoa Kỳ trong những hành động với Việt Nam. Tôi hoạt động vì 17 cá nhân đã bị bắt giữ độc đoán. Nhưng theo tôi thấy, rõ ràng Hoa Kỳ coi Việt Nam là một đối tác quan trọng trong quan hệ ngoại giao, tuy nhiên Hoa Kỳ vẫn phải xây dựng mối quan hệ đó theo những giá trị của nước Mỹ.

Những giá trị này chính nước Mỹ cũng có đôi lúc không hoàn thành thật tốt đẹp nhưng người ta vẫn phải nói Hoa Kỳ luôn luôn tôn trọng và quyết tâm thực hiện những giá trị căn bản, trong đó có tinh thần cùng những hành vi thượng tôn luật pháp và tôn trọng nhân quyền. Vì thế luôn luôn có những sự cân nhắc đua chen lẫn nhau, tuy nhiên tôi rất đồng ý với những lời của bà Ngoại trưởng Mỹ khi bà nói rằng chúng ta sẽ rơi vào chỗ thiển cận nếu theo đuổi mối quan hệ kinh tế mà trả giá bằng nhân quyền của người dân Việt Nam.

Chân Như: Câu hỏi cuối, ông cho rằng Washington nên làm gì để “vượt hơn những lời hoa mỹ về việc bảo vệ nhân quyền cho Việt Nam”, như ông viết trong bài báo?

GS Allen Weiner: Đây là câu hỏi rất hay. Bởi vì mối quan hệ Mỹ Việt bao gồm rất nhiều đề tài, như ông đã nói, như nền ổn định của khu vực cũng là một đề tài quan trọng. Tuy nhiên tôi tin rằng Hoa Kỳ phải làm sao để chắc chắn rằng 17 cá nhân bị bắt giữ độc đoán phải được tự do ngay. Tôi nghĩ sự tự do của những người này phải là điều kiện cho mối quan hệ đối tác chiến lược về kinh tế. Nhân quyền là điều đặc biệt, điều nổi bật và quan yếu nhất mà người Mỹ cần phải làm. Muốn đạt được sự tốt đẹp hơn là những lời hoa mỹ thì có thể nói với Việt Nam rằng: chúng ta, người Mỹ, rất muốn có quan hệ thân thiết với người Việt Nam trong lãnh vực này nhưng sẽ không thiết lập mối quan hệ ấy cho đến khi chúng tôi phải thấy được những tiến bộ về nhân quyền từ phía các bạn. Đó là điều có thể làm và cấn làm để vượt hơn cái việc gọi là “nêu vấn đề nhân quyền ra trong những cuộc đối thoại với Hà Nội.

Chân Như: Xin cám ơn GS Allen đã dành cho đài Á Châu Tự Do cuộc phỏng vấn này.

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.

Cuộc chiến chống tham nhũng của Đảng qua vụ bầu Kiên

Việt Hà, phóng viên RFA

2012-08-29

Trong khi ĐCSVN thực hiện chiến dịch phê và tự phê nhằm chỉnh đốn đảng, vụ bắt giữ ông Nguyễn Đức Kiên, người được cho là có quan hệ thân thiết với thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cũng đặt ra câu hỏi về nỗ lực chống tham nhũng của ĐCS.

AFP photo

Từ trái qua: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Tổng Bí Thư ĐCS VN Nguyễn Phú Trọng và Chủ Tịch nước Trương Tấn Sang trong phiên bế mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 11 tại Hà Nội vào ngày 19 tháng 1 năm 2011

Nỗ lực chống tham nhũng?

Vụ bắt giữ ông trùm ngân hàng Nguyễn Đức Kiên hay còn gọi là bầu Kiên tại Việt Nam vào hôm 20 tháng 8 vừa qua đã gây ra một làn sóng dư luận sôi nổi trong và ngoài nước. Nhiều ý kiến cho rằng đây là một cuộc chiến quyền lực nội bộ của Đảng cộng sản. Nhưng nhìn chung, vụ bắt giữ này cũng cho thấy phần nào một cuộc chiến khác mà Đảng cộng sản đã kêu gọi từ bấy lâu nay, đó là cuộc chiến chống tham nhũng.

Ông Lê Hiếu Đằng, nguyên phó chủ tịch mặt trận tổ quốc Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh nhận xét:

Tôi cho rằng đã đến lúc đảng cộng sản thấy rằng không thể kéo dài tình trạng này nữa vì nó làm mất niềm tin ở quần chúng rất lớn và thật ra là nguy cơ bất ổn định chính trị là ở chỗ này, nguy cơ suy sụp nền kinh tế là ở chỗ này. Theo tôi động thái bắt bầu Kiên là trước hết chứng tỏ với dân Việt Nam là các lãnh đạo đang ra tay đây.

Bầu Kiên vốn trước kia là một thành viên sáng lập của ngân hàng thương mại cổ phần Á châu (ACB) và hiện là một cổ đông lớn tại ngân hàng này. Ông ta cũng là người nắm giữ những cổ phần lớn tại nhiều các ngân hàng khác trong nước. Tài sản của bầu Kiên được ước tính đến cả tỷ đô la. Nhưng điều quan trọng hơn cả là bầu Kiên được coi là người thân cận với thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Từ nhiều tháng nay, các trang blog trong và ngoài nước liên tục đưa các tin bài về các vụ thao túng ngân hàng lên đến hàng ngàn tỷ đồng của bầu Kiên với sự tham gia của cô Nguyễn Thanh Phượng, con gái của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, người cũng là trưởng ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng Trung ương.

Mặc dù giới chức Việt Nam khẳng định bầu Kiên bị bắt vì liên quan đến những vi phạm pháp luật tại ba công ty từ nhân của mình, nhưng với khối tài sản khổng lồ và mối quan hệ mà bầu Kiên tạo dựng được, dư luận chung cho rằng đây là một vụ án tham nhũng, hối lộ cỡ lớn. Ông Lê Hiếu Đằng nhận xét:

Thực ra những tài sản mà những tay đại gia đó có được là xuất phát từ ba nguồn: một là buôn lậu, hai là tham nhũng, tham nhũng qua hối lộ, ba là từ buôn bán đất đai của người dân.

Giáo sư Carl Thayer, thuộc học viện quốc phòng Úc trong bài viết về vụ bắt giữ bầu Kiên đăng tải trên website của ông cho rằng ‘ không ai ở Việt Nam có được tài sản lớn mà không có quan hệ mật thiết với các thành viên quyền lực của đảng cộng sản Việt Nam. Không ai có tầm cỡ như ông Kiên có thể bị bắt mà không có chuẩn thuận chính trị từ các cấp cao nhất’.

Vụ bắt giữ bầu Kiên xảy ra trong giai đoạn Đảng Cộng Sản đang thực hiện một họat động chính trị quan trọng là phê và tự phê trong các tầng lớp lãnh đạo của đảng từ trung ương đến địa phương. Mục tiêu của chiến dịch này là xác định các sai sót trong một số lĩnh vực và chống tham nhũng. Chiến dịch này được triển khai sau hội nghị lần thứ 5 ban chấp hành trung ương đảng khóa 11 diễn ra hồi tháng 5 vừa qua. Tại hội nghị này, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã nhìn nhận ‘tình trạng tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp hơn, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của nhà nước’.

Theo tôi động thái bắt bầu Kiên là trước hết chứng tỏ với dân Việt Nam là các lãnh đạo đang ra tay đây.
Ông Lê Hiếu Đằng

Để đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng, ban chấp hành trung ương đảng đã quyết định lập ban chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng trực thuộc bộ chính trị, thay vì đặt ban này dưới sự chỉ đạo của thủ tướng như trước kia. Theo đánh giá của giáo sư Carl Thayer thì đây được coi là một bước nhằm giảm bớt quyền lực quá lớn trong tay thủ tướng, phá vỡ mạng lưới gây ảnh hưởng của thủ tướng vốn đang bị chỉ trích là tham nhũng. GS Carl Thayer nói:

Điểm tích cực trong vụ này là trong 10 năm qua Đảng Cộng Sản đã luôn nói tham nhũng là mối nguy cho sự tồn vong của đảng, nhưng cho đến giờ họ vẫn chưa thành công trong việc giải quyết nạn tham nhũng. Chiến dịch phê và tự phê mà họ đang tiến hành, chiến dịch chống tham nhũng, xem xét hệ thống ngân hàng là những vấn đề mà các nhà đầu tư nước ngoài và các nhà kinh tế nội địa đánh giá Việt nam rất thấp  là những gì họ cần phải làm. Và trong trường hợp này, thủ tướng là người bị xác định là có quá nhiều và dường như là mạng lưới của ông ta đang phải chịu trận. Cho nên điều tích cực là nếu Việt Nam đạt được dù chỉ là một cải thiện rất nhỏ thì nó cũng có thể chỉ ra được những nguyên nhân về cấu trúc.

Hiệu quả tới đâu?

Ông Nguyễn Đức Kiên

Thế nhưng thể chế chính trị lại đặt ra sự nghi ngờ về hiệu quả của cuộc chiến chống tham nhũng mà Đảng Cộng Sản đang kêu gọi. Ông Lê Hiếu Đằng nhận xét:

Phải có tòa án độc lập, những cơ quan chống tham nhũng độc lập thì mới có thể chống tham nhũng được. Chứ kiểu thế này không thể chống tham nhũng được. Vì đưa về cơ quan đảng thì vừa rồi mấy ông tham nhũng đều là đảng viên hết, từ cấp phường, đến huyện, đến thành phố đều là đảng viên hết. Nếu chuyển cơ chế qua đảng mà không có cơ chế để người dân giám sát đảng và nhà nước thì tôi cho rằng cũng không có hiệu quả. Tôi cho rằng sẽ đi lại vết xe đổ, tình trạng tham nhũng sẽ kéo dài, sẽ xuất hiện những bầu Kiên mới, những đại gia mới, và như vậy làm cho nền kinh tế kiệt quệ và người thiệt hại nhất là người dân.

Để phát hiện tham nhũng, báo chí cũng cần phải được vào cuộc. Và tất nhiên, vụ bắt giữ bầu Kiên cũng được báo chí Việt Nam đưa tin. Tuy nhiên với những kinh nghiệm từ các vụ việc trong quá khứ như PMU 18, hay vụ in tiền polymer, người ta hoàn toàn có thể lo ngại về những sự cấm đoán có thể xảy ra với báo chí đối với vụ nhạy cảm này. Giáo sư Carl Thayer giải thích:

Nếu chuyển cơ chế qua đảng mà không có cơ chế để người dân giám sát đảng và nhà nước thì tình trạng tham nhũng sẽ kéo dài, sẽ xuất hiện những bầu Kiên mới, những đại gia mới...
Ông Lê Hiếu Đằng

Hiển nhiên là một người có quyền lực rất cao trong đảng phải chấp thuận cho bài viết đầu tiên về vụ việc này trên báo và những gì mà chúng ta thấy từ quá khứ là cái gì đã xảy ra thì sẽ đến một lúc họ nói với báo chí là đủ rồi đó vì vụ này bắt đầu mở rộng vào mạng lưới và như vậy là anh sẽ có những hậu quả khôn lường với những khoản tiền và các lĩnh vực khác có tham nhũng bị lộ diện và sẽ có lúc vượt khỏi tầm kiểm soát.

Vụ bắt bầu Kiên dù đã trôi qua được hơn 1 tuần, nhưng dư âm của vụ việc này sẽ vẫn còn tiếp diễn. Có nhiều dự đoán cho rằng sẽ có những người khác nữa trong mạng lưới các đại gia quyền lực ở Việt nam bị bắt giữ. Tuy nhiên ai sẽ bị bắt, và tội danh thế nào thì lại phụ thuộc rất nhiều vào nỗ lực chống tham nhũng thực sự của đảng.

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.

Liệu dân có còn tin vào ngân hàng?

Hòa Ái, phóng viên RFA

2012-08-27

Sau khi ông trùm ngân hàng Nguyễn Đức Kiên và nguyên tổng giám đốc ngân hàng ACB Lý Xuân Hải bị bắt, người dân có còn lòng tin vào hệ thống ngân hàng ở Việt Nam?

AFP photo

Nhân viên ngân hàng ACB chuẩn bị tiền để khách hàng rút hôm 23/8/2012

Nhà nước cam kết ...

Biểu hiện đầu tiên của người dân ngay sau khi báo chí đăng tải tin ông trùm ngân hàng Nguyễn Đức Kiên bị bắt giữ hôm 20/8 là ùn ùn đi rút tiền ở tất cả các chi nhánh của ngân hàng ACB. Dù ngân hàng ACB giải thích với khách hàng là ông Kiên chỉ nắm giữ dưới 5% cổ phần và không còn giữ chức vụ gì nhưng do tâm lý không cảm thấy an tâm nên tính cho đến chiều tối ngày 24/8 ngân hàng ACB phải đối mặt với việc rút tiền ào ạt của khách hàng, ít nhất là khoảng 384 triệu đô la. Không chỉ vậy, tổng giá trị cổ phiếu giao dịch ở cả 2 sàn Hà Nội và TP. HCM đã giảm xuống hơn 5 tỉ đô la.

Trước vụ bắt giữ ông Nguyễn Đức Kiên và nguyên tổng giám đốc ngân hàng ACB Lý Xuân Hải, thống đốc ngân hàng Nguyễn Văn Bình lên tiếng là vai trò và nhiệm vụ của ngân hàng nhà nước lúc nào cũng phải đảm bảo an toàn cho hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại. Để đảm bảo thanh khoản cho ngân hàng cũng như trấn an tâm lý của người dân trong nước trước vụ bê bối tài chánh vừa mới xảy ra, ngân hàng nhà nước đã bơm vào thị trường mở số tiền 18.000 ti đồng. Chia sẻ ý kiến của riêng mình trước hành động cứu nguy này của chính phủ, bạn Quý, sinh viên trường Đại học Kinh Tế tại TP. HCM nói:

“Ngân hàng nhà nước cũng đã bơm vào thị trường mở hơn 18.000 tỉ để hỗ trợ thanh khoản. Quý nghĩ số tiền bơm ra ồ ạt bất chấp quy luật cung cầu tiền tệ như vậy thì nó sẽ gây ra rất nhiều hệ lụy mà trước tiên là lạm phát. Người dân bình thường họ không quan tâm nhiều đến vấn đề vĩ mô mà họ quan tâm đến cơm áo gạo tiền.”

Hãng thông tấn AFP trích dẫn nhận định của một chuyên gia không muốn nêu tên trong lãnh vực ngân hàng hôm 24/8 rằng Việt Nam phải đối diện với nguy cơ lớn hơn là người dân mất lòng tin vào hệ thống ngân hàng và đây là nguy cơ cho hệ thống kinh tế ở Việt Nam. Trong khi đó, thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết nếu trong cương vị là người gửi tiền ở ngân hàng ACB thì có 2 lý do để ông không rút tiền. Thứ nhất, ngân hàng ACB là ngân hàng tốt. Và thứ hai, ngân hàng nhà nước cam kết không để các ngân hàng thương mại phá sản trong giai đoạn từ nay đến năm 2015. Trả lời câu hỏi vì sao là một trong những khách hàng thân tín của ngân hàng ACB trong nhiều năm mà vẫn “bình chân như vại” trước vụ bê bối tài chánh gây rúng động dư luận trong 1 tuần qua, giám đốc một công ty trách nhiệm hữu hạn ở quận 7, TP. HCM cho biết:

“Tôi không sợ. Tâm lý vẫn còn tin tưởng nhưng mà tin tưởng ở một mức nào thôi. Nói chung cũng được, không thành vấn đề. Tại nhà nước đứng ra bảo lãnh hết rồi mà. Đối với tôi khi đến ngân hàng, nhân viên đều nhiệt tình và niềm nở. Chi, xuất, chuyển cho ai bao nhiêu đều làm đầy đủ hết. Mình không nghĩ là bị gì đâu. Riêng bầu Kiên thì tiền của ổng thì như “quân Nguyên” mà. Tại bị quánh do những nguyên nhân khác, do đấu đá với nhau, “chơi” nhau thôi.”

... nên dân yên tâm

Là một khách hàng trước đây của ACB, bạn Thảo gặp rất nhiều khó khăn trong hợp đồng vay tiền ở ngân hàng này do lãi suất tăng vùn vụt cứ mỗi 3 tháng trong khi hợp đồng cho vay ban đầu ghi là lãi suất tăng giảm theo lãi suất của nhà nước qui định trong mỗi 6 tháng. Sau 2 năm vay tiền, tỉ suất cho vay đã tăng hơn 20%/năm. Tuy rất thất vọng với dịch vụ cho vay ở ngân hàng ACB nhưng bạn Thảo vẫn tin tưởng vào các ngân hàng thương mại khác ở Việt Nam trước “một tuần rúng động”. Bạn Thảo chia sẻ:

“Thấy bình thường, không có gì lo lắng hết. Nói chung tôi nghĩ các ngân hàng giao dịch thì đây chỉ là một sự cố nhỏ rồi sẽ quay trở lại bình thương thôi. Tuy là đối với ACB, tôi không thích giao dịch do chính sách không hài hòa với mình. Còn những ngân hàng khác, mình vẫn giao dịch bình thường. Cũng có một số ngân hàng tư nhân khác giao dịch vẫn tốt.”

Đa phần những người dân chúng tôi tiếp xúc sau một tuần xôn xao dư luận về vụ ông trùm ngân hàng Nguyễn Đức Kiên bị bắt giữ đều cho rằng “đâu rồi sẽ vào đó” mà thôi. Anh Hưng, một người dân ở TP. HCM xác nhận chắc chắn với đài RFA rằng cứ gửi tiền vào các ngân hàng nhà nước là an tâm dù lãi suất không cao vì anh Hưng cho rằng nhà nước còn thì ngân hàng còn và tiền của mình cũng sẽ còn. Anh Hưng nói:

“Tôi gửi thì gửi cho nhà nước chứ tôi không gửi cho công ty trách nhiệm hữu hạn, cổ phần, ngân hàng nào hết. Tuy là lãi ít nhưng tôi có quan niệm chậm mà chắc là được.”

Có thể không am hiểu về các chính sách vĩ mô, không hiểu rõ quy luật cung cầu tiền tệ như các chuyên gia kinh tế và ngân hàng, dường như “một tuần lễ rúng động” vẫn không làm mất sự tin tưởng của người dân vào hệ thống ngân hàng hiện nay. Tuy vậy, điều mà người dân quan tâm là không biết sẽ có thêm bao nhiêu “tuần lễ rúng động” nữa sẽ xảy đến và ngân hàng nhà nước có đủ tiền để bảo đảm thanh khoản như lời thống đốc ngân hàng Nguyễn Văn Bình đã tuyên bố.

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.

Xà xẻo bữa cơm công nhân

TT - Bữa cơm của công nhân được đặt mua 8.000-15.000 đồng/suất, nhưng qua các khâu ăn chia hoa hồng, hao hụt nấu nướng, vận chuyển..., giá trị thật của bữa ăn đến tay công nhân chỉ còn 5.000-10.000 đồng/suất.

Trong khi đó các chuyên gia y tế cảnh báo bữa ăn thiếu chất, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) đang mài mòn sức lực người công nhân và dẫn đến nhiều hệ lụy khác.

Nâng khống bao nhiêu cũng được

Trong gian bếp ở tiệm cơm OM (xã An Phú, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương) - nơi cung cấp suất ăn công nhân cho một số công ty - Ảnh: duy minh

Ông Tuấn, chủ cơ sở suất ăn công nghiệp tại khu phố Đông Chiêu, phường Tân Đông Hiệp, thị xã Dĩ An (Bình Dương), quả quyết: “Làm một suất cơm 10.000 đồng, chúng tôi sẽ xuất hóa đơn 12.000 đồng hay làm 12.000 đồng chúng tôi xuất hóa đơn 15.000 đồng. Muốn nâng khống giá bao nhiêu cũng được hết”. Ông Tuấn cho biết thêm nếu công nhân công ty nào dễ tính thì đặt cơm giá 8.000-9.000 đồng/suất ông cũng nấu được, hóa đơn xuất ra bao nhiêu tùy phía đặt cơm. Tuy nhiên với giá này chất lượng suất cơm rất tệ, công nhân dễ phản ứng xảy ra đình công. Theo ông Tuấn, phải chi đậm hoa hồng như vậy mới giữ được mối làm ăn lâu dài với mình, nếu không phía đặt cơm sẽ tìm nơi cung cấp khác.

Tiếp xúc với chúng tôi, nhân viên kinh doanh của Công ty TNHH HP đóng trên đường Thoại Ngọc Hầu (phường Hòa Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM) - chuyên cung cấp suất ăn công nghiệp cho các công ty trong Khu công nghiệp Tân Bình và lân cận - cũng đưa ra mức ăn chia như vậy khi chúng tôi bày tỏ ý định đặt cơm cho công nhân. Theo đó, khi khách hàng ký hợp đồng mua suất ăn giữa ca giá 15.000 đồng, Công ty HP sẽ nấu với chất lượng chỉ 12.000 đồng, 3.000 đồng còn lại chi cho khách hàng trực tiếp đến đặt bữa ăn. Sang - nhân viên kinh doanh của HP - cho biết định lượng suất ăn (cơ cấu dinh dưỡng) và hóa đơn sẽ được làm theo khẩu phần 15.000 đồng/suất gửi cho phía đặt hàng, còn thanh toán trên thực tế chỉ 12.000 đồng.

Chiều 24-8 tại cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp OM gần vòng xoay An Phú (khu phố 2, phường An Phú, thị xã Thuận An, Bình Dương), bốn nhân công phục vụ đang khẩn trương chia thức ăn vào khay để chuẩn bị đi giao cơm cho các công ty gần đó. Thức ăn đựng trong những thau nhựa đặt trên nền nhà bẩn, ẩm ướt và cách nhà vệ sinh chưa đến 2m. Dưới gầm giường gần đó chất ngổn ngang rau quả. Còn chỗ nấu ăn sát ngay nơi rửa chén lênh láng váng mỡ dưới nền nhà và nhầy nhụa đồ ăn bỏ đi đọng trên nắp gạn nước thải. Đây là cơ sở cung cấp suất ăn được nhiều công ty ưa chuộng vì giá nào cũng làm được, đặt làm rẻ nhưng muốn xuất hóa đơn bao nhiêu tùy ý.

Lấy miếng gà chiên nhỏ cho vào khay, bà Trịnh Thị Ngọc Nga - chủ cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp OM - nói với chúng tôi: “Suất ăn giá 8.000 đồng như vầy được không? Mình làm 8.000 đồng nhưng phải coi sao cho đẹp”. Thức ăn của suất cơm được bà Nga nói là 8.000 đồng này ngoài miếng thịt gà nhỏ còn có thêm vài miếng cà tím xào được thái “siêu nhỏ”. Theo điều tra của chúng tôi, cơ sở của bà Nga cung cấp cơm cho bốn công ty ở hai huyện Dĩ An và Thuận An, tỉnh Bình Dương và đều thực hiện theo kiểu “đặt cơm giá thấp nhưng xuất hóa đơn giá cao”.

Cụ thể, giá cơm ghi trên hóa đơn thanh toán được bà Nga xuất ra cho bên mua 11.000-15.000 đồng/suất nhưng thực tế bà Nga chỉ nhận tiền 8.000-12.000 đồng, phần chênh lệch người đi đặt cơm của công ty hưởng. Như người của Công ty BM đặt cơm chỉ 10.000 đồng/suất nhưng lấy hóa đơn báo về công ty 11.000 đồng/suất. Chiều 24-8 tại cơ sở nấu cơm này, bà Nga và các nhân công đóng hộp khoảng 100 khay cơm 10.000 đồng chuyển đến giao cho Công ty BM. Trung bình mỗi tháng Công ty BM lấy tại cơ sở bà Nga gần 3.000 suất cơm. “Làm cơm kiểu này phải làm cho khéo, nếu không công nhân sẽ phản ứng liền” - bà Nga nói. Theo ghi nhận của chúng tôi, các suất cơm 8.000 đồng, 10.000 đồng và 12.000 đồng được phù phép trên hóa đơn lần lượt thành 10.000 đồng, 12.000 đồng và 15.000 đồng với khẩu phần món mặn thường là gà chiên, cá chiên rất khô khan, suất nào khá hơn thì có con cá điêu hồng nhỏ kho cà chua, còn lại là một ít đồ xào và canh “đại dương” với chỉ một ít rau và toàn nước.

Ông Nguyễn Văn Đạt - chi cục trưởng Chi cục ATVSTP Bình Dương - cho biết trong hai năm 2010-2011, qua kiểm tra thì 30% chi phí của mỗi suất ăn công nhân dùng để chi cho nhân công nấu nướng, nhiên liệu, gia vị, vận chuyển... Có nơi suất cơm chỉ 7.000 đồng khi chưa trừ chi phí. Như vậy một suất cơm mà công ty đặt cơ sở nấu ăn của bà Nga 12.000 đồng trừ phần kê khống thì chi phí thật cho bữa ăn đó chỉ là 10.000 đồng, trừ thêm hao hụt nữa suất cơm đến với công nhân chỉ còn 7.000 đồng. Nếu đặt suất 10.000 đồng trừ hoa hồng và chi phí hao hụt thì suất ăn chỉ còn lại 5.000-6.000 đồng. “Phần còn lại của công nhân chủ yếu là... cơm trắng” - ông Đạt nói.

Ngộ độc nhiều nhất tại Đông Nam bộ

Cục ATVSTP thống kê giai đoạn 2007-2011 cả nước xảy ra 927 vụ ngộ độc thực phẩm với trên 30.000 người mắc và 229 người chết. Số vụ ngộ độc thực phẩm tại các khu chế xuất - khu công nghiệp từ năm 2007-2011 có xu hướng giảm nhưng đang có dấu hiệu tăng trở lại từ năm 2011, tập trung nhiều nhất tại vùng Đông Nam bộ với số vụ chiếm tỉ lệ 66,7%.

Sức khỏe bị bào mòn

Công nhân cạo mủ cao su bị ngộ độc thức ăn

Tối 25-8, Bệnh viện Đa khoa cao su Suối Tre thuộc Công ty Cao su Đồng Nai cho biết tính đến 21g cùng ngày đã có tổng cộng 58 công nhân thuộc Nông trường cao su Dầu Giây (huyện Thống Nhất, Đồng Nai) phải nhập viện cấp cứu do ngộ độc thực phẩm (ảnh).

Theo bác sĩ Đỗ Cao Khải - trưởng phòng kế hoạch tổng hợp của bệnh viện, vào thời gian trên bệnh viện tiếp nhận các bệnh nhân là công nhân cạo mủ của Nông trường cao su Dầu Giây. Theo các công nhân, giờ làm việc buổi sáng họ nghỉ giữa ca để ăn cơm trưa với các món ăn gồm: canh khổ qua, đậu đũa xào và chả cá. Sau khi ăn cơm một số công nhân có triệu chứng chóng mặt, mắt mờ. Đến khoảng 17g, một số công nhân khác có triệu chứng ngộ độc nặng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói... buộc phải nhập viện cấp cứu.

TRUNG ANH

Tại hội thảo bàn về chất lượng bữa ăn công nhân do Cục ATVSTP (Bộ Y tế) phối hợp với Sở Y tế Bình Dương tổ chức hồi giữa tháng 8, nhiều chuyên gia y tế đã lên tiếng cảnh báo hàng triệu người lao động làm việc tại 256 khu chế xuất - khu công nghiệp trên cả nước đang đối diện với tình trạng thiếu dinh dưỡng trong bữa ăn giữa ca, dễ mắc ngộ độc thực phẩm. Nguyên nhân do doanh nghiệp ít quan tâm đến bữa ăn của công nhân, đặt hàng giá rẻ không đảm bảo ATVSTP về nấu cho công nhân ăn hoặc thuê các cơ sở cung ứng suất cơm bên ngoài với giá “bèo”. Tuy nhiên chưa có cơ quan nào nhận định việc ăn chia trên suất cơm công nhân ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn.

Một nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng quốc gia tiến hành với 900 công nhân tuổi từ 18-60 cho thấy: khẩu phần ăn của nữ công nhân ở mức lao động nhẹ chỉ đáp ứng được 77,7% nhu cầu năng lượng, còn ở nam chưa đến 90%. PGS.TS Lê Bạch Mai - phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia - đánh giá tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của công nhân, gây giảm năng suất lao động. Khi năng lượng từ khẩu phần ăn không đủ thì cơ thể tự động dùng nguồn năng lượng dự trữ của mình, từng lớp cơ sẽ được “đốt cháy” để lấy sức làm việc. Nét mặt xanh xao, thân thể gầy gò là biểu hiện của nhiều công nhân làm việc lâu năm bị bào mòn sức người trong phân xưởng vì ăn không đủ chất.

Nhận định chung của các chuyên gia tham gia hội thảo là đa số công nhân hiện nay “nhỏ con, gầy gò, phờ phạc”. Sức khỏe bị bào mòn kéo dài ảnh hưởng đến thể chất, công nhân cưới nhau sinh con sẽ dễ dẫn đến đứa con bị suy dinh dưỡng.

Ông Trần Quang Trung - cục trưởng Cục ATVSTP - cho biết nhiều cơ sở nấu ăn (do công ty tổ chức nấu hoặc cơ sở chuyên cung cấp suất ăn công nghiệp nấu) chấp nhận sử dụng thực phẩm giá rẻ, không đảm bảo ATVSTP. Trong khi đó trách nhiệm đảm bảo ATVSTP của các cấp chính quyền địa phương, ban quản lý các khu chế xuất - khu công nghiệp, các chủ doanh nghiệp chưa cao. Cùng với đó là sự yếu kém, hạn chế trong hệ thống quản lý ATVSTP ở các cấp, hệ thống thanh tra chuyên ngành, kiểm nghiệm...

Chưa có quy định về giá suất ăn công nghiệp

Ông Nguyễn Văn Đạt cho hay hiện chưa có văn bản quy định về giá thành suất ăn công nghiệp và theo khảo sát của Chi cục ATVSTP Bình Dương năm 2010-2011 thì phải đúng 15.000 đồng mới đảm bảo chất lượng bữa ăn cho công nhân. Tuy nhiên hiện nay giá cả tăng lên thì giá bữa ăn cũng cần phải xem xét lại cho phù hợp. Bên cạnh đó, ông Đạt kiến nghị cơ quan chức năng cần phải ban hành quy định về định lượng khẩu phần ăn tối thiểu. Nếu để thực trạng trên kéo dài sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân, suy giảm năng suất lao động cùng nhiều hệ lụy khác...

Ông Nguyễn Hùng Long, phó cục trưởng Cục ATVSTP, cho biết cơ quan này đã phối hợp với Viện Dinh dưỡng quốc gia thực hiện nghiên cứu để đưa ra khẩu phần ăn phù hợp, đủ chất dinh dưỡng cho từng nhóm công nhân làm việc ở các cấp độ khác nhau. Cục ATVSTP sẽ kiến nghị Tổng liên đoàn Lao động VN, Bộ LĐ-TB&XH ban hành quy định suất ăn tối thiểu cho công nhân, quy chuẩn thực hiện khẩu phần ăn đáp ứng đủ dinh dưỡng để công nhân có thể tái tạo sức lao động.

Cạnh tranh suất ăn, công nhân lãnh đủ

Lãnh đạo một công ty chuyên cung cấp suất ăn công nghiệp cho biết một suất cơm 15.000 đồng gồm món mặn, món xào và cơm canh đủ no mới đủ định lượng cho công nhân đủ sức làm việc. Nhưng hiện nay nhiều doanh nghiệp cung cấp suất ăn sẵn sàng hạ giá cho doanh nghiệp đặt mua, gom thực phẩm không đảm bảo chất lượng về nấu cho công nhân ăn nên dễ gây ngộ độc thực phẩm, bữa ăn không đủ chất. Bên cạnh đó việc chi hoa hồng giữa nhà cung cấp suất ăn cho công ty sử dụng lao động cũng ngấm ngầm cắt xén chất lượng bữa ăn của công nhân. Một khẩu phần ăn vì thế bị hao hụt đi vì nhiều khâu và công nhân là người lãnh đủ.

NGUYỄN NAM

http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/508557/Xa-xeo-bua-com-cong-nhan.html

7 người bị CA tra tấn, chằng chịt vết thương?

Những người trong làng, già trẻ, gái trai, cán bộ hưu trí, và ngay cả trưởng thôn, chủ tịch mặt trận thôn cũng bất bình, đều ký vào đơn xác nhận sự việc.

Mấy ngày qua, người dân tại thôn Tân Thượng, xã Xuân Song, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh đang rất bất bình trước hành vi của công an xã này, họ đã tố cáo hành vi đánh đập dã man khiến 7 thanh thiếu niên bị nhiều thương tích do bị đánh và dí roi điện.

Cả làng phẫn nộ

Sự phẫn nộ không chỉ có ở người thân của 7 thanh niên bị đánh đập dã man mà những người trong làng, già trẻ, gái trai, cán bộ hưu trí, và ngay cả trưởng thôn, chủ tịch mặt trận thôn cũng bất bình, đều ký vào đơn xác nhận sự việc và đề nghị công an huyện Nghi Xuân làm rõ.

Ông Chu Văn Thiệu, một thầy giáo về hưu bày tỏ bức xúc, công an xã đánh các cháu dã man quá, hơn 1 ngày qua nhưng nhiều cháu vẫn chưa thể đi lại được do vết thương quá nhiều. Khi đi thì đang bình thường, thế mà ra khỏi phòng làm việc của công an thì 7 thanh niên đều phải vào điều trị, truyền tại trạm xá.

Nhóm thanh niên bị đánh và dân làng Tân Thượng rất phẫn nộ trước việc 7 thanh niên bị đánh dã man ngay tại CA xã.

Được biết, ngày 25/8, thanh niên hai làng Tân Thượng và Bắc Mới có tổ chức giao lưu đá bóng. Khi trận đấu chuẩn bị kết thúc thì xảy ra cãi cọ giữa Lê Hồng Phú (SN 1994) với Trần Văn Tấn, con ông Trần Văn Toản, công an xã.

Một lúc sau đã xảy ra đánh nhau, rất nhiều thanh niên bên đội Tân Thượng đã lao vào, người thì can ngăn, cũng có nhiều thanh niên tham gia đánh Tấn. Chỉ khi người lớn can ngăn, Tấn bỏ chạy thì mới thôi.

Theo lời ông Trần Minh và những người có mặt trong buổi làm việc với PV, tối hôm đó Tấn có rủ thêm một số thanh niên đi đánh lại nhưng không được nên đã về.

Tối 25/8, quyền Trưởng CA xã Trần Công Tráng đã dẫn theo một số CA viên đi tìm các thanh niên nhưng không thấy.

Ông Minh nghe tin CA xã bảo con mình đánh người gây thương tích, nên đã hỏi con là Trần Mạnh Hùng. Nhưng Hùng chỉ bảo là vào can ngăn. Thế nên sáng ngày 26/8, ông đã bảo anh trai dẫn Hùng lên CA xã để cho CA hỏi. Ông tin con mình vô tội.

Cũng trong sáng 26/8, ông Tráng đã dẫn theo CA viên đến nhà các em Nguyễn Sửu Lùng (SN 1993); Nguyễn Văn Hồ (SN 1994); Nguyễn Văn Thức (SN 1995) và Lê Hồng Phú (SN 1994).

Vết thương trên người em Lê Hồng Phú. Các em bị đánh đều có vết thương gần như giống nhau, trải đều khắp người..

Gia đình các em cho biết, họ hết sức ngỡ ngàng vì con mình bị còng tay dẫn lên mà không thấy có giấy tờ gì, thôn cũng không được thông báo.

Ngoài 4 em bị công an đến bắt đi không có giấy tờ thì 3 em khác là Lê Bá Đạt (SN 1993); Hồ Văn Chiến (SN 1991) và Trần Mạnh Hùng (SN 1994) đã được gia đình đưa lên để công an ‘’giáo dục’’.

Ép cung, đánh đập dã man, dí roi điện?

Sự việc 7 thanh thiếu niên bị thương tích ngay sau khi ra khỏi phòng làm việc của CA xã đã khiến cho gia đình các em, người trong thôn phẫn nộ.

Ông Chính, bố em Hùng nói tiếp, sau khi thấy con trai về với các vết bầm dập khắp người, các vết bị roi điện giật đến ngất đi ngất lại, ông đã đưa con đến nhà Chủ tịch xã Hoàng Đình Hùng. Khi đến đây thì em Hùng đã bị ngất, phải đưa đi trạm xá cấp cứu.

Em Trần Mạnh Hùng kể lại quá trình bị đánh đập: 'Khi vào phòng CA xã thì liền bị ông Tráng cầm tóc đập đầu vào tường, đấm đá liên tục vào bụng, dùng tay móc sườn bụng. Sau màn dạo đầu đó, em liên tục bị ông Tráng và CA viên tên Hồng dùng dui cui đánh vào mắt cá chân, bụng và lưng. Khi em ngã nằm xuống thì bị CA dùng dùi cui điện dọa không đứng lên sẽ dí điện'!?.

‘‘CA xã đánh em chán chê rồi bảo thằng Thức cầm dùi cui đánh vào mắt cá chân của em thay công an. Thằng Thức không dám không làm. Sau khi đánh no nê, ông Tráng, ông Hồng còn dí dùi cui điện vào tay và bụng em làm em tưởng chừng như không chịu nổi, ngã vật xuống’’, Hùng kể tiếp.

Tất cả các em bị thương tích đều kể lại rành mạch từng chi tiết chuyện các em đã chịu đựng và chứng kiến tại CA xã từ 7h cho đến 11h trưa ngày 26/8. Tất cả các em cho biết, khi đến đó, ai cũng bị đánh như ai, đều bị tát, móc sườn, dùng dui cui đánh vào mắt cá chân, rồi dã man hơn là dí điện vào người.

Trưởng thôn Tân Thượng xác nhận sự việc vào đơn tố cáo, đề nghị làm rõ.

"Các em nếu khai không đánh Tấn thì liền bị đánh tiếp nên buộc phải nhận", Hùng kể.

Đáng chú ý, theo như lời em Nguyễn Sửu Lùng, khi em bị CA dùng dùi cui điện đánh liên tục vào mắt cá chân, đau quá nên em phải nhảy lên. ‘‘Thế là một CA bắt em phải nhảy theo các điệu nhạc rồi đánh liên tục vào chân. Những người CA khác thấy thế liền cười’’, Lùng kể.

Ông Trương Quang Vinh, trưởng thôn Tân Thượng xác nhận trong đơn tố cáo tập thể, qua kiểm tra thì thấy vết thương trên người các em là đúng thực tế và đề nghị làm rõ sự vệc.

Đang cho kiểm tra để xử lý

Trao đổi với PV, ông Trần Công Tráng, quyền Trưởng CA xã thừa nhận có sai sót trong quá trình hỏi cung. Theo ông Tráng, việc làm trên ‘‘chẳng qua là để giáo dục, răn đe các em để tốt hơn thôi. Không có việc CA xã dùng dùi cui điện dí các em’’.

Ông Tráng thông tin, hiện Trần Văn Tuấn, con trai CA viên Trần Văn Toản bị đánh đanh nằm điều trị tại bệnh viện. Thương tích khá nặng nên phải mổ. Ông cũng thừa nhận việc đánh nhau xảy ra trên sân bóng, có sự chứng kiến của nhiều người, một trong số các em từng bị xử phạt vì đánh nhau.

Còn Chủ tịch xã Hoàng Đình Hùng thì cho biết, đúng là CA xã có sai. Ngày 27/8 lãnh đạo xã đã đến thăm hỏi và có nhận lỗi trước gia đình các em. Sự việc này Công an huyện đang yêu cầu CA xã báo cáo để xử lý.

Đại tá Phan Văn Đán, Trưởng CA huyện Nghi Xuân cho biết, đúng là có sự việc trên. Ban CA xã đã làm tường trình. Sau khi làm rõ đúng sai sẽ xử lý theo quy định.

Theo Nhóm PV (Vietnamnet)

http://hn.24h.com.vn/an-ninh-hinh-su/cong-an-bi-to-cao-tra-tan-7-thanh-nien-c51a479767.html